Arie Haan; Ik laat niet met me schaken als een onbenullig pionnetje

Voor het eerst heb je in je carriere als trainer de afgelopen maanden echt tegenslag ondervonden. Hoe ervaar je dat?

Tegenslag in die zin dat het op sportief gebied niet loopt zoals het moet. Je kunt dan roepen: (')okay, ik heb slecht gewerkt.' Maar ik denk dat er een aantal gegronde redenen is dat de prestaties zijn tegengevallen. Toen ik hier kwam schatte ik Nurnberg in op een team dat in de Bundesliga tussen de achtste en twaalfde plaats kan spelen. Maar ik wist ook dat het een elftal is dat al twee jaar tegen degradatie heeft gevochten. Als je dan met een ploeg als de onze door blessures permanent vier vaste krachten mist en dan praat ik kwalitatief niet over de nummers 8, 9, 10 en elf in een team, maar over de nummers 1, 2, 3, 4, dan zit je in de misere. Toen ik kwam heb ik gezegd: dit elftal pakt een punt per wedstrijd.' Dat kan nog steeds. Na de winterstop zijn er nog 18 wedstrijden. Met de tien punten die we al hebben, betekent dat 28 punten aan het einde van de rit. Dat is krap. Op dat punt maak ik mezelf niets wijs. Maar behoud in de Bundesliga is voor Nurnberg nog steeds een reele zaak.

Jouw problemen met voorzitter Schmelzer vormden al de tweede rel met een clubpresident binnen afzienbare tijd. Ook bij Stuttgart lag je in de clinch met president Mayer-Vorfelder. Zijn die conflicten symptomatisch voor jouw manier van werken?

Met Mayer-Vorfelder was het een snelle en duidelijke zaak. We verliezen wat wedstrijden, hij komt de kleedkamer binnenstormen en ik vlieg er uit. De fout is geweest dat ik toen uitspraken in de pers heb gedaan die je in zo'n situatie beter achterwege kunt laten. Zeker omdat ik persoonlijk zelf al een streep onder Stuttgart had gezet. Dat gebeurde op het moment dat we voor de Europa Cup verloren van Antwerpen. Toen was ik heel teleurgesteld en ben ik zelf gaan twijfelen en heb me afgevraagd: als we zelfs Antwerpen niet meer kunnen kloppen met deze ploeg dan moet ik haast wel aannemen dat Stuttgart qua prestatie-vermogen aan zijn plafond zit.' En ik zit niet graag aan het plafond. Ik wil altijd vooruit. Ik denk dat daar een beetje mijn motivatie-verlies lag op dat moment. Dat heeft Mayer-Vorfelder gemerkt, want hij is een slimme man. Daardoor is-ie onzeker geworden. Zeker toen we direct daarna voor de beker met 5-1 verloren van Eintracht Frankfurt. Het ging dus uitsluitend om sportieve redenen allemaal. De ploeg kon niet meer naar voren, mijn motivatie liep terug, in zo'n situatie is een breuk bijna niet meer te vermijden.

Bij Nurnberg lag dat met Schmelzer anders?

Eind november, begin december wist ik al dat er iets broeide. Op zich al curieus, want toen ik hier binnenkwam dacht ik met deze man kan ik het wel vinden en ik heb daarna ook drie maanden fantastisch met hem samengewerkt. Daarna heb ik heel vaak aan mensen gevraagd die hem goed kenden: (')zeg me nou, waar ligt het punt dat hij is omgedraaid? ' Als ik dat weet kan ik praten en een oplossing zoeken. Ik wil geen bonje. Zoek dat nooit op tenminste. Maar begin met mij en ik neem de handschoen op. Ik laat niet met me schaken als een onbenullig pionnetje. Ik ben altijd bereid tot compromissen. Daar ligt mijn kracht en grootte. Het is net als met Irak tegen de rest van de wereld. Daar ligt ook een stuk compromis. Dat kan niet worden bereikt omdat een van de twee zich met zijn uitspraken zo ver uit het venster heeft gewaagd dat hij zonder zijn gezicht te verliezen niet terugkan. Ik wil een onbenullig probleempje als Nurnberg niet vergelijken met de kwestie Irak, maar het resultaat was hier hetzelfde. Oorlog. Ik wil de dingen doen waar ik goed in ben. Rust hebben. Maar ik laat me niet in een hoek drukken. Schmelzer heeft veertien dagen geen woord met mij gewisseld. Dat vind ik van een voorzitter die een club wil redden, ongehoord. Ook als hij mij er uit wil hebben heeft hij de plicht eerst aan de club te denken.

De kritiek van Schmelzer, in het blad Sport Bild vervat in acht punten, was niet gering. Haan zou ondermeer poseren met Maradona belangrijker vinden dan Nurnberg en tevens de voor de club onbetaalbare Argentijnse spits Medino Belo willen contracteren.

Ach wat, ik zeg op een gegeven moment tegen Schmelzer: (')Gerd, Maradona is morgen in Duitsland. Ik heb een afspraak met hem. Wil jij hem ook ontmoeten? ' Daarop zegt Schmelzer: 'Nou, Arie lul jij maar lekker verder, daar geloof ik niets van. Ik ga op zakenreis. Tabee. Later hoor ik dat hij verbolgen was dat ik op de foto stond met Maradona, al jaren een persoonlijke kennis van mij, en niet hij. Voor Medino Belo was ik persoonlijk naar Argentinie gegaan. Ik was helemaal rond met hem. Hij wilde graag naar Nurnberg. Maar die zaak heeft zich twee maanden voortgesleept. Toen heeft die jongen gezegd, ik kom niet meer, zoek het maar uit. Belo speelde bij het Bayern Munchen van Zuid-Amerika, bij River Plate. Als het om een superaanbod van een superclub als Juventus gaat kun je twee maanden met zo'n jongen wachten. Maar niet als het een gewone club als Nurnberg betreft. Dan gaat zo'n jongen nadenken wanneer het te lang duurt en ben je hem kwijt aan een ander.

In naam ben je trainer-manager, maar je hebt de afgelopen tijd herhaaldelijk geklaagd dat je niet de navenante bevoegdheden van die functie hebt.

Dat klopt. Ik wil me niet storten in financiele zaken. Ik heb die bevoegdheden niet eens. Op papier ben ik de grote chef, maar in de praktijk ben ik niets. Alleen maar het trainertje. Daar heb ik geen moeite mee, want ik ga altijd praten met een voorzitter of penningmeester wanneer er ingrijpende financiele consequenties aan bepaalde zaken zitten. Ik stel nooit absurde eisen. Ik weet dat dit gezien de beperkte mogelijkheden bij Nurnberg niet kan en doe dat dan ook niet. Schmelzer wist dat precies. Als ik een speler ontdek en die wil kopen moest ik altijd naar hem terug om hem te overtuigen. Alleen hij kon een dergelijke transfer sanctioneren. Als je dan steeds nee, nee, nee, krijgt terwijl je in je contract hebt staan dat je wel die bevoegdheden hebt, dan komt ergens het breekpunt. Het ontaardde tussen hem en mij in een prestigestrijd. Het ging niet meer om sportieve zaken. Daar had ik nog vrede mee kunnen hebben. Maar ook Schmelzer riep op een gegeven moment in de pers: (')Zelfs met Arie Haan zouden we niet zijn gedegradeerd.' Hij sprak al in de verleden tijd, er toen al van uitgaande dat er een andere trainer zou komen. Die handschoen heb ik opgepakt. Want het is toch te gek dat wanneer een trainer of speler dwarsligt, hij het altijd maar verliest van de voorzitter. Het is mijn persoonlijke triomf dat ik deze zaak heb gewonnen. Want het is hoog tijd dat in de voetbalsport een dergelijk voorbeeld eens is gesteld. Want geloof me, het was voor mij het eenvoudigste geweest wanneer ik had geroepen: (')Okay, ik kan niet meer met je samenwerken, hoeveel bied je, geef mijn poen maar.' Alle verhalen over de afkoopsom die Nurnberg niet zou kunnen betalen ten spijt was dat voor de club geen enkel probleem geweest. Bovendien heb ik aanbiedingen zat. Maar dat is mijn karakter niet. Ik ben geen jongen die de handdoek zomaar in de ring gooit. Ik heb gevochten voor een stuk gerechtigheid.

Je bent natuurlijk geen goedkope jongen. Het verhaal is dat Nurnberg 13, 5 miljoen gulden schuld heeft en jij, met 62.000 mark per maand de best betaalde trainer uit de Bundesliga bent.

Over mijn salaris doen werkelijk de krankzinnigste verhalen de ronde. Maar de bedragen kloppen van geen kant. Ik praat nooit over geld. Hoef dat ook niet te doen. Ik ben tevreden. Tegenover de schuld van 13, 5 miljoen van Nurnberg staan ook vorderingen. Omdat ik met deze functie ook een beetje in de keuken van het bedrijf kan snuffelen, weet ik dat de schuld van Nurnberg hooguit vijf miljoen is. Nog wel veel, maar het bedrag staat in geen proportie tot de genoemde bedragen in de pers. Ik heb een eigen sponsor. BSK, design voor hele mooie kantoormeubelen. Die betaald gedeeltelijk mijn salaris. Dat is van begin af aan een probleem geweest. Er ligt natuurlijk een basis voor een conflict wanneer je als club zegt mijn hoofdsponsor (Electra) kan geen reclame maken met mijn trainer. Want die heeft een eigen sponsor. Dat probleem heb ik onderschat. Maar Schmelzer zag daar weer een prachtige gelegenheid in om te intrigeren. Hij kreeg Electra zover dat de sponsor in de pers begon te schreeuwen: (')Haan moet weg'. Zelfs bood Electra Schmelzer al vier miljoen mark om Heinz Hoher aan te trekken als trainer en Dorfner als versterkling voor het elftal. Dorfner is gekomen, Hoher dus niet. Maar dat Schmelzer in ruil voor de concessies van Electra een nieuw vierjarig contract moest tekenen die vier miljoen mark was dus niet meer dan een voordelig voorschot van de sponsor las je nergens. Ik had mijn buik meer dan vol van dit soort gekonkel.

Als je dit allemaal aanhoort moet je je dan niet afvragen of dit wel de geschikte club is voor Arie Haan?

Die vraag kun je inderdaad stellen. Er was afgesproken dat wat we zouden verkopen weer zouden investeren. Maar er is voor 2, 5 miljoen verkocht en voor een miljoen gekocht. Daar stoor ik me niet aan. Nurnberg heeft momenteel ook nog andere financiele verplichtingen. Maar dan moeten ze niet op mij gaan schieten. Dan zeg ik: (')Kijk een jongens, hier is mijn contract. Daar staan die en die bevoegdheden in en al die afspraken zijn jullie niet nagekomen'. De rest van het bestuur heeft de billijkheid daarvan ingezien en Schmelzer daarom en bloc laten vallen.

Maar is een functie van trainer-manager-pr-chef-scout etc, voor een persoon niet een beetje te veel van het goede?

Dat heb ik wel wat onderschat ja. Zeker wanneer het sportief slecht gaat als nu heb je niet de tijd je met andere zaken te bemoeien. En al helemaal niet wanneer een voorzitter je nog eens extra tegenwerkt. Maar als trainer kan het natuurlijk geen kwaad dat je ook eens een mindere periode doormaakt. Bij Stuttgart moest ik jaarlijks bij de eerste vijf spelen. Hier in de middenmoot. Dat is een heel ander uitgangspunt. Bij ploegen als Anderlecht en Stuttgart heb je het luxe probleem dat je als trainer je af kunt vragen: (')Wat is beter; dat een bepaalde speler die bal een keer raakt met zijn linker- of met zijn rechervoet? ' Hier mag je al blij zijn wanneer een pass goed aankomt. Dat is een heel nieuwe, maar leerzame, ervaring voor mij. Want ook als voetballer heb ik altijd in teams gespeeld waar een gebrek aan reele kwaliteit in het veld nooit aan de orde was. Je speelde met achttien-karaats medespelers. Dat is wat anders dan tegen degradatie vechten. Maar voor een trainer is deze situatie bij Nurnberg wel heel leerzaam.

Is er nog een basis van vertrouwen tussen Haan en Nurnberg?

Ik denk het wel. Wanneer er maar rust komt dekomende maanden. Eerst door goede resultaten op het veld en vervolgens in de pers. Een middelgrote stad in Duitsland als Neurenberg heeft maar 500.000 inwoners, maar er zijn hier wel drie grote kranten, (')der Kicker' heeft hier zijn redaktielokalen en ook Bild Zeitung is uiteraard vertegenwoordigd. Vijf belangrijke periodieken die gemakkelijk zijn te bespelen. Schmelzer deed dat meesterlijk. Hij zat aan het roer, wist alle informatie, maar gaf iedere peiodiek slechts een brokje. De ideale verdeel- en heerssituatie. Wat zag je dus op een gegeven moment? Dat al die kranten tegen elkaar gingen schrijven. Een gedeelte koos voor Haan, een ander deel voor Schmelzer. Daar word je gek van op den duur, omdat dit ook zijn respons heeft op de supporters, de sponsors en niet in de laatste plaats natuurlijk op de spelers. Een uiterst frustrerende en compromitterende situatie als je goede resultaten op het veld moet halen. Zeker als het toch al niet helemaal lekker loopt.

Je naam is in verband gebracht met Feyenoord. Hoe reeel acht je een baan als trainer in Nederland in de toekomst?

Ik zal de zaak Krol goed in de gaten houden. Als hij een licentie krijgt, heb ik daar ook recht op. Ik heb gekscherend in een interview een maand geleden tegen de verslaggever uitgeroepen: (')hier heb je mijn telefoonnummer. Bel Feyenoord maar'. Maar dat was een uitspraak die je in een bepaalde context moet zien. Feyenoord vind ik interessanter dan Ajax of PSV, clubs die zich al aan de top bevinden. Terwijl Feyenoord volgens mij minstens hetzelfde potentieel bezit om weer een grote topclub te worden. Dat is interessant voor een trainer. Maar de realiteit is dat er nog nooit enig contact tussen mij en die club is geweest.