Zuidafrikaantjes hand in hand naar school

JOHANNESBURG, 11 jan. - Blanke openbare scholen in Zuid-Afrika hebben deze week aan het begin van het nieuwe schooljaar voor het eerst zwarte leerlingen toegelaten. Blanke en zwarte kinderen die samen leren en spelen: opnieuw is een pijler van het apartheidssysteem ingestort.

Het openbaar onderwijs heeft een totaal ander gezicht door de vrijheid die de scholen nu hebben bij het toelaten van leerlingen. Voorheen waren de onderwijsinstellingen strikt gescheiden naar ras. 205 van de meer dan 2.000 blanke scholen heeft er inmiddels voor gekozen zwarte leerlingen toe te laten.

“We hebben jullie hard nodig”, zegt hoofdonderwijzer Niels Frylinck op een bijeenkomst van leerlingen en ouders, blank en zwart, op de Saxonwold-basisschool, “iedereen moet zich verbonden voelen met onze school”. Op een andere basisschool, Parkview, spelen zwarte en blanke kinderen enthousiast met elkaar op het schoolplein en zijn ze aan het 'apekooien' in de gymzaal.

Blanke kinderen zeggen “geen enkele moeite” te hebben met hun nieuwe klasgenootjes. “Het is net als anders”, meent de 12-jarige Ari Michalopoulos. Het schoolhoofd, Adrian Henning, spreekt op de weekopening over “goed nabuurschap”. Een blank en een zwart meisje lopen hand in hand naar het klaslokaal. Karabo Mapela is “dolgelukkig” dat ze naar een blanke school mag, ook al betekent dit dat ze 20 kilometer moet reizen vanaf haar woonplaats Soweto. Haar blanke vriendinnetje, Linda Temlet, zegt niet te begrijpen waarom het zolang moest duren voordat de gemengde scholen er kwamen.

De meeste blanke scholen hielden de afgelopen maanden een referendum onder de ouders over het toelaten van zwarte kinderen. Voorwaarde voor een geldige stemming was dat ten minste 80 procent van de ouders moest deelnemen. Voor het opheffen van de segregatie binnen een school was wettelijk een meerderheid van 90 procent vereist.

Van volledige vrijheid van onderwijs is nog geen sprake, de nieuwe wet bepaalt ook dat de meerderheid van de leerlingen op gemengde scholen blank moet zijn. Krachtens een andere apartheidswet mogen zwarten niet in blanke wijken wonen. Dit betekent dat zwarte leerlingen die naar blanke scholen willen vaak grote afstanden moeten afleggen.

Het is niet duidelijk hoeveel van de 205 scholen daadwerkelijk multi-raciaal zijn geworden, aangezien niet alle scholen op dezelfde dag beginnen. In rechtse kringen bestaat nog veel weerstand tegen de integratie, maar acties voor handhaving van de apartheid in het onderwijs zijn deze week nog niet gevoerd. (AP)