'Voedselacties voor Afrika hebben geen enkele zin'

DEN HAAG, 11 jan. - Voedselacties voor Afrika hebben op dit moment geen enkele zin. De steun gaat naar landen met repressieve regeringen en heeft een averechts effect. Dat is de mening van de Zairese oppositieleider Etienne Tshisekedi wa Malumba, die gisteren de Nederlandse regering vroeg zijn streven naar democratie in Zaire te ondersteunen. Tshisekedi heeft een uitgesproken mening over het continent.

“Voedselhulp houdt dictaturen in stand”, zegt hij en noemt daarbij uitgerekend een aantal landen waar de huidige actie in Nederland op gericht is: Ethiopie, Mozambique, Soedan en Angola. “Ik ben niet tegen noodhulp na natuurrampen, maar in Afrika wordt honger ook door regimes uitgelokt en gebruikt.” De Zairees constateert tot zijn spijt dat er nauwelijks een hulpbehoevend land in Afrika is dat de mensenrechten respecteert, “dan zeg ik: stop alle hulp”.

De onderdrukkende regimes zouden door het Westen onder druk moeten worden gezet een democratisch systeem in te voeren, pas daarna zou economische steun op zijn plaats zijn, vindt Tshisekedi. “In het akkoord van Lome zijn ontwikkelingshulp en mensenrechten ooit aan elkaar gekoppeld, maar in de praktijk komt hier niets van terecht.”

Etienne Tshisekedi (58) spreekt uit eigen ervaring, hij woont in een land waar een en dezelfde man al 25 jaar de macht heeft, Mobuto Sese Seko. Hoewel Zaire in potentie een rijk land is, met veel natuurlijk rijkdommen, profiteren alleen Mobutu en zijn elite daarvan. Tshisekedi, een voormalig minister onder Mobutu, richtte in 1982 de Unie voor Democratie en Sociale Vooruitgang (UDPS) op, als tegenwicht voor de dictator.

Mobutu kondigde vorig jaar een overgang naar een meerpartijenstelsel aan. Tshisekedi neemt het plan niet serieus. Werkelijke verandering kan pas plaatshebben als Mobutu aftreden, meent hij en dat geldt ook voor heersers in Afrika.

Alleen economische samenwerking van democratische landen in Afrika, met steun van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds, kan het continent uiteindelijk redden, niet de huidige golf van “wilde hulp”, zo meent Tshisekedi.