Philips saneert ook in de top van de onderneming

EINDHOVEN, 11 JAN. Philips saneert niet alleen op grote schaal in de fabrieken en kantoren maar ook in de directieburelen. Dat blijkt uit bedrijfsoverzichten van benoemingen en vertrekken en uit waarnemingen van vakorganisaties en Centrale Ondernemingsraad.

Daarmee verschilt de huidige herstructurering fundamenteel van eerdere reorganisaties bij Philips. In het verleden bleven de hoogste leidinggevenden steeds buiten schot.

Het aantal hoofdstafleden dat vorig jaar uit dienst trad - wegens pensionering of om andere reden - lag ongeveer 50 procent hoger dan in 1989, bevestigt een woordvoerder van de onderneming. Van deze groep verdween ruim de helft met zachte aandrang of onder dwang.

Tegelijkertijd constateren vakorganisaties en Centrale Ondernemingsraad dat het aantal benoemingen van nieuwe hoofdstafleden vorig jaar sterk is teruggelopen. “Tegen elke vijf benoemingen vroeger staan er nu hooguit twee”, meent mr. W. Ter Welle, bestuurder van de Federatie van Hoger Philips Personeel. Een zegsman van de Centrale Ondernemingsraad zegt niet over exacte cijfers te beschikken, maar bevestigt: “De onderneming maakt deze keer ook in de top schoon schip.”

De woordvoerder van Philips verklaart dat het aantal directieleden het komend jaar nog verder “duidelijk zal dalen”. Of in de top-400 van Philips ook een op de zes managers moet verdwijnen, zoals gemiddeld elders binnen de onderneming, kan hij niet zeggen. Wel meldt hij dat voor de hoogste leidinggevenden “zeker geen uitzondering” zal worden gemaakt en dat de campagne voor efficiencyverbetering die 35.000 tot 45.000 van de 286.000 banen zal kosten, zich uitstrekt “tot alle niveau's”.

Volgens de woordvoerder vindt er “een enorme verandering” plaats in de hoofdstaf, ook al omdat de sanering gepaard gaat met een “verdere internationalisering van het management”. Die internationalisering was in de beginjaren tachtig al in gang gezet door de toenmalige president dr. W. Dekker en later voortgezet door zijn opvolger C. van der Klugt. Onder de nieuwe president J. D. Timmer wordt die lijn in versterkte mate doorgetrokken.

Dat heeft er inmiddels toe geleid dat de Groepsraad twee buitenlanders telt: de Zwitser T. Meyer, verantwoordelijk voor consumentenelektronica, en de Noor E. Kloster, verantwoordelijk voor de divisie Licht. Ook de directieteams van de meeste produktdivisies tellen intussen een of meer buitenlanders. Verder wordt ernaar gestreefd om de leiding van nationale Philips-organisaties over te laten aan directieleden, afkomstig uit die landen. Dat is inmiddels onder meer het geval in de Verenigde Staten, Groot-Brittanie, Duitsland, Zwitserland, Italie, Belgie, Argentinie en Taiwan.

Uit overzichten van mutaties in de Philips-top, afkomstig uit het engelstalige bedrijfsblad Philips News, blijkt dat sinds mei vorig jaar, toen president Van der Klugt voortijdig vertrok, circa twintig directeuren het veld hebben moeten ruimen. Sommigen zijn “vervroegd met pensioen” gegaan, anderen hebben in afwachting van hun vertrek “een speciale opdracht” gekregen, volgens de formulering in Philips News. Een derde groep heeft buiten de onderneming een veilig heenkomen gezocht.

Uit de overzichten blijkt dat tot dusverre vooral in de leiding van de noodlijdende divisies Informatiesystemen en Componenten grote schoonmaak is gehouden. In de divisie Informatiesystemen heeft meer dan de helft van het managementteam moeten wijken. Onder meer moesten de twee directeuren verdwijnen - De Wit en de Gooijer - die in 1989 verantwoordelijk waren voor de overname van het Amerikaanse pc-bedrijf Headstart Technologies, destijds eigendom van Vendex International. Bij die firma doken vorig jaar de onverwacht grote verliezen op, die uiteindelijk de kop hebben gekost aan president Van der Klugt en dr. G. Lorenz, binnen de Groepsraad verantwoordelijk voor informatietechnologie.

Maar ook bij andere divisies en bij concernstafbureaus zijn directeuren vervroegd met pensioen gestuurd of zijn er andere individuele regelingen getroffen om van ze af te komen. Daarbij ging het onder meer om de directeur Inetrnationale Expeditie die misbruik had gemaakt van bedrijfsvoorzieningen en bij herhaling afspraken had gesaboteerd.

Verder heeft de Groepsraad, het hoogste bestuurscollege van Philips, het afgelopen jaar een ware metamorfose ondergaan. Zes van de elf leden verdwenen, van wie vijf voortijdig. Twee plaatsen werden niet opgevuld. De verantwoordelijkheid voor de verlieslijdende chip-divisie werd het Groepsraadlid ir. W. de Kleuver ontnomen en doorgeschoven naar een nieuwe collega, ir. H. Bodt, afkomstig van kantoormachinefabrikant Oc'e-Van der Grinten.