Israel rekent op weinig slachtoffers

Voor Israel betekent het mislukken van het gesprek tussen de ministers Baker en Aziz in Geneve dat de kans om bij het Golfconflict betrokken te raken aanzienlijk is toegenomen. Tareq Aziz liet er in Geneve geen misverstand over bestaan dat Irak - als de Verenigde Staten geweld tegen Irak zou gebruiken - dan “zeker” ook Israel zal aanvallen. Daarmee verduidelijkte hij het eerdere dreigement van Saddam Hussein, dat Israel niet hoeft te denken buiten een oorlog in de Golf te kunnen blijven. Al eerder had oud minister van defensie Rabin er voor gewaarschuwd dit dreigement zeer serieus te nemen.

Zo dreigt Israel in een oorlog betrokken te worden waar het land niets mee te maken heeft en ook niets mee te maken wil hebben. Sterker nog, Israel wordt door Irak in dezelfde rij geschaard als Koeweit, Saoedi Arabie en Syrie, staten die wellicht nog feller tegen het bestaansrecht van Israel zijn gekant, dan Irak zelf.

De koppeling, die het Iraakse bewind tussen de Palestijnse zaak en de bezetting van Koeweit aanbrengt, voldoet al helemaal niet als rechtvaardigingsgrond voor een eventuele aanvalsoorlog tegen Israel. De resoluties van de Veiligheidsraad over Koeweit en de door Israel bezette gebieden zijn fundamenteel verschillend en staan zeker geen oorlog tegen Israel toe; aan beide vraagstukken ligt immers een geheel andere geschiedenis ten grondslag en ook de aard en reden van bezetting zijn onvergelijkbaar.

Chemische wapens

Men moet wel erg naief zijn om te veronderstellen dat Irak niet uit pure roofzucht Koeweit heeft bezet, maar met het nobeler doel een bijdrage te leveren aan de vorming van een Palestijnse staat. In Geneve maakte minister Aziz overigens niet de indruk dat Irak zich uit Koeweit terug zal trekken in ruil voor een oplossing van het Palestijnse vraagstuk. Een dergelijke belofte kwam niet over zijn lippen. Het aanbod van de Europese Gemeenschap om in Algiers een ontmoeting te hebben, waarbij naar veler verwachting ook over de Palestijnen gesproken had kunnen worden, wees Aziz ten derde male af.

Anders dan in 1967 en 1973 dreigt voor Israel ditmaal het gevaar dat chemische wapens tegen de burgerbevolking van Israel en de militairen van de geallieerde strijdmacht gebruikt zullen worden. Israel heeft echter gewaarschuwd een dergelijke aanval op zijn grondgebied zwaar te zullen vergelden.

In Israel verwachten militaire analisten echter dat het aantal slachtoffers onder de Israelische burgerbevolking, mocht Irak tot een aanval overgaan, zou kunnen meevallen. In het nieuwe Engelstalige weekblad The Jerusalem Report (3 januari 1991) zegt de oud-luchtmacht commandant Benny Peled, dat minder dan drie procent van de Iraakse vliegtuigen in staat zal zijn het Israelische luchtruim binnen te dringen. In het geval dat Iraakse luchtaanvallen gepaard zouden gaan met het afschieten van raketten zou het aantal slachtoffers toch nog ver onder de 2.700 doden van de Jom Kippoer oorlog in 1973 liggen.

Ongerust

Legerwoordvoerders verklaren deze schatting uit de kracht van Israels luchtmacht, de effectiviteit van het waarschuwingssysteem, de onvolkomenheid van de Iraakse raketten, de aanwezigheid van schuilkelders en het bezit van gasmaskers onder de burgerbevolking. Toch is de ongerustheid onder de Israeliers na het mislukken van het gesprek in Geneve groot - niet alleen over de mogelijke eigen slachtoffers, maar ook over de gevaren voor de geallieerde troepenmacht in de Golf en de houding van de Amerikaanse politiek als straks zou blijken, dat in enkele dagen meer dan vijfduizend doden vallen. Is dan de Amerikaanse houding nog zo voortvarend?

Wat er de komende dagen gaat gebeuren, weet niemand precies. Vast staat echter dat de vernietigingskracht van de wapens in het Midden Oosten met het jaar toeneemt. Willen we een herhaling van de gespannen situatie om Koeweit voorkomen, dan is het noodzakelijk, dat de Verenigde Staten en hun bondgenoten niet alleen de volledige terugtrekking van Irak bewerkstelligen, maar ook een reductie van chemische, biologische en nucleaire wapens in het Midden-Oosten tot stand brengen.

Dat kan voor een deel worden bereikt als de eventuele strijd om Koeweit gepaard zal gaan met de doelbewuste vernietiging van de Iraakse fabrieken voor chemische wapens en alle raketinstallaties. Maar dit kost veel mensenlevens en houdt bovendien de wapenarsenalen van de andere krachtige dictatuur in het gebied, Syrie in stand, met als gevolg een nieuwe verstoring van het machtsevenwicht. Beter is als alle staten in de regio, inclusief Israel en Irak, na het herstel van het oude regime in Koeweit aan tafel gaan zitten, met als oogmerk tot een politieke ordening van het Midden Oosten te komen, die vrij is van chemische, nucleaire en bacteriologische wapens.

    • Documentatie Israël in den Haag
    • R. N. Naftaniel