'Raam is niet helemaal dicht'

ROTTERDAM, 10 jan. - Politieke leiders in alle delen van de wereld hebben met teleurstelling gereageerd op het mislukken van het overleg tussen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, en zijn Iraakse collega, Tareq Aziz. Ze hebben nu hun hoop gevestigd op de missie van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar, die zaterdag naar Bagdad gaat.

De Westduitse minister van buitenlandse zaken, Genscher, zei dat na de mislukking van het Geneefse overleg “het raam naar vrede niet verder is opengezet, maar dat het ook niet helemaal is gesloten”. Hij verklaarde met alle betrokken regeringen in contact te zullen blijven en meende dat “Algerije en de niet-gebonden landen een constructieve rol zouden kunnen spelen”. Een hoge militaire adviseur van Sovjet-president Gorbatsjov, maarschalk Achromojev, zei van oordeel te zijn dat de mogelijkheden voor een regeling nog niet zijn uitgeput: “Ik denk dat de Irakezen en de Verenigde Staten nog steeds iets achter de hand houden”. Hij herhaalde dat de Sovjet-Unie niet zal deelnamen aan een militair conflict. De Britse premier John Major noemde het “buitengewoon teleurstellend” dat er geen vooruitgang was geboekt bij de besprekingen tussen Baker en Tareq Aziz. “Ik beschouw de oorlog niet als onvermijdelijk. Saddam Hussein heeft nog steeds tijd om de zaak nader te overwegen”, zo voegde hij daaraan toe.

De Jordaanse koning Hussein, die op rondreis in Europa is, deed gisteren in Rome een beroep op de Europese Gemeenschap om “niet te berusten in het onvermijdelijke” en de besprekingen met Irak voort te zetten. Volgens de koning staat de Iraakse leider Saddam Hussein open voor een gesprek met de Amerikanen, de Europeanen en in het bijzonder Saoedi-Arabie. De Egyptische minister van staat voor buitenlandse zaken, Boutros Ghali, zei nog wel mogelijkheden te zien voor de missie van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

De Australische premier Bob Hawke sprak zijn teleurstelling uit over het mislukken van het overleg en zei tot terugtrekking van de Australische diplomaten uit Bagdad te hebben besloten. Ook Japan overweegt zijn ambassade in de Iraakse hoofdstad te sluiten en de 810 Japanners die nog in het Golfgebied zijn te evacueren. China heeft Irak opgeroepen “een realistische houding aan te nemen” en zijn troepen uit Koeweit terug te trekken.

De Poolse president Walesa riep tijdens zijn eerste persconferentie op tot harde maatregelen tegen Irak. In een kennelijke verwijzing naar de Duitse inval in Polen zei Walesa: “Ik ben ervan overtuigd dat na onze historische ervaring, de wereld zal luisteren naar rede en geen situatie zal laten voortbestaan waarin de sterkere de zwakkere bedreigt”. De Tsjechoslowaakse minister van buitenlandse zaken, Jiri Dienstbier, vindt dat een halfslachtige oplossing van de Golfcrisis een nederlaag voor de wereldgemeenschap zou zijn. (Reuter, AP, AFP)