Pelikaantjes praten al in het ei met oudervogels

Ongeboren pelikaantjes communiceren al in het ei met hun ouders, zo blijkt uit een publicatie in het tijdschrift Animal behaviour. Als het jong te warm of te koud wordt, zorgt een luidkeels gepiep vanuit het ei ervoor, dat pa of ma in actie komt. Hiermee is voor het eerst aangetoond dat nog ongeboren vogels het gedrag van hun ouders al manipuleren.

Roger Evans van de Universiteit van Manitoba bestudeerde de Amerikaanse Witte Pelikaan (Pelecanus erythrorhynchus). Hun legsel bestaat uit twee eieren, door de ouders met hun grote, rijkelijk doorbloede zwemvliezen warmgehouden.

Gedurende het grootste deel van de broedtijd worden beide eieren liefdevol bewaakt, gekoesterd tegen de kou en beschut tegen de hete zon, zodat ze op de gewenste temperatuur van 37 a 38 graden blijven. Problemen ontstaan pas als het eerste kuiken een gaatje in de eischaal maakt en met hoge, schrille piepgeluiden alle aandacht opeist. De moeder rolt het ei om en neemt het ei tussen haar poten, in afwachting van de komst van het kuiken. Het andere ei, dat pas twee of drie dagen later uitkomt, wordt dan aan zijn lot overgelaten en bedreigd door hitte en kou.

In laboratoriumproeven toonde Evans aan, dat een bijna rijp kuiken in een te warm of te koud bewaard ei doordringend begon te piepen, des te sneller naarmate het temperatuurverschil groter werd. De ouders snelden dan toe om het ei op te warmen of af te koelen. Ook wilde pelikanen, die dit gepiep op een cassettebandje te horen kregen, snelden op hun eieren af om ze op temperatuur te brengen. Volgens Evans is het mogelijk dat ook andere vogelsoorten dit gedrag vertonen. Wel is al bekend dat de ongeboren jongen van sommige nestvliedende vogelsoorten door gepiep ervoor zorgen dat ze allemaal tegelijk uit het ei komen, zodat de kloek niet voor de keuze komt te staan om de jongen te volgen of de rest uit te broeden. (New Scientist 22-29 dec.)