Mitterrand: alles doen voor vreedzame oplossing

PARIJS, 10 jan. - Frankrijk zal “al het mogelijke doen” om via diplomatieke weg een vreedzame oplossing te vinden voor het Golfconflict. Dit zei president Mitterrand gisteren op een persconferentie die plaatshad op het moment dat de ontmoeting tussen de Amerikaanse en Iraakse ministers van buitenlandse zaken, Baker en Tareq Aziz, nog niet was geeindigd.

De Franse president zei voorts dat Frankrijk “zijn plicht zal doen” na 15 januari. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Irak tot die datum de tijd gegeven Koeweit te ontruimen. Mitterrand: “Oorlog is afschuwelijk, maar de Fransen kunnen niet afwezig zijn op het terrein van de verdediging van het internationale recht zonder datgene te verliezen wat ze in de loop van de geschiedenis en eeuwen van moed hebben verkregen”.

Volgens Mitterrand is er nog een rol weggelegd voor de twaalf EG-landen. Hij kondigde een nieuw initiatief van de Twaalf aan, “met de instemming van Tareq Aziz”, voor een ontmoeting met de Iraakse minister in Algiers. Aziz maakte daarvan overigens geen melding toen hij gisteravond op zijn persconferentie na het gesprek met Baker naar contacten met de EG werd gevraagd. Hij herhaalde zijn standpunt dat een EG-delegatie naar Bagdad kan komen.

Na 15 januari begint een “nieuw tijdperk in het drama”, zo zei Mitterrand. Het gewapend conflict zal legitiem zijn conform de resoluties van de Verenigde Naties. De landen die betrokken zijn bij de verdediging van het internationale recht moeten dan hun militaire voorzieningen in orde brengen. Het Franse parlement zal in een bijzondere zitting op 17 januari bijeen komen om te stemmen over een regeringsverklaring, zo kondigde Mitterrand aan.

De Franse president erkende dat de Verenigde Staten en Israel gekant zijn tegen een koppeling van de kwestie-Koeweit aan een internationale conferentie over het Israelisch-Palestijnse vraagstuk. Een dergelijke conferentie “over alle problemen in het Midden-Oosten” wordt door Irak als een conditio sine qua non gepresenteerd voor een diplomatieke oplossing in het Golfconflict.

President Mitterrand zei dat hij al zes of zeven jaar voorstander is van een dergelijke internationale conferentie. “Moet ik daar nu van afzien op het moment dat dit juist zeer nuttig kan zijn”, riep hij uit. Hij zei dat de Twaalf “hun gewicht in de schaal zullen leggen” om te bereiken dat een dergelijke conferentie in 1991 zal plaatshebben. Mitterrand: “President Bush heeft ongelijk, voor ons lijkt dit de beste weg naar de vrede.”

Een internationale conferentie over de problemen in het Midden-Oosten - waar wat Parijs betreft ook Libanon aan de orde zou moeten komen - is de kern van een 'Frans-Arabisch vredesinitiatief' waaraan sinds eind vorige week wordt gewerkt. Parijs heeft zijn hoop vooral gevestigd op president Chadli Benjedid van Algerije. De secretaris-generaal van het Elysee, Bianco, was dinsdag in Algerije. Over het resultaat van zijn overleg met Chadli wordt stilzwijgen bewaard.

Vauzelle

Tot dit initiatief werd besloten na terugkeer van Michel Vauzelle, de voorzitter van de commissie van buitenlandse zaken in de Kamer van Afgevaardigden die eind vorige week in Bagdad was en zaterdagavond vier uur lang sprak met president Saddam Hussein. Vauzelle, voormalig woordvoerder van Mitterrand, geldt als een vertrouwensman van de president. Maar ook Vauzelle heeft “geen enkele zekerheid” in Bagdad gekregen, zo gaf hij gisteren in een gesprek met socialistische parlementariers te verstaan.

Vauzelle had kennelijk tot taak Saddam Hussein ervan te overtuigen dat een formele koppeling tussen de kwestie-Koeweit en een Midden-Oostenconferentie onhaalbaar is gezien de opstelling van de Verenigde Staten, en dat hij genoegen zou moeten nemen met een toezegging van minder verplichtende aard, bij voorbeeld een 'parallelle' conferentie.

De kans dat Saddam Hussein daar alsnog mee instemt, lijkt gering, zo menen Franse commentatoren. Ze wijzen erop dat de Verenigde Staten in de Golf de doorslaggevende militaire machtsfactor vormen. Mitterrand zei gisteren dat er geen plan is om minister van buitenlandse zaken Dumas naar Bagdad te laten gaan of zelfs zelf te gaan “omdat er geen voorwaarden voor vruchtbaar overleg zijn”.

Mitterrand zei ook dat er behalve met Algerije ook diplomatiek overleg gaande is met Marokko, VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar, de Sovjet-Unie, Duitsland en Spanje. Ook met Joegoslavie, de voorzitter van de organisatie van Niet-gebonden landen, wordt overlegd.