Israel stelt zich in op oorlog na falen dialoog

TEL AVIV, 10 jan. - Na de mislukking van de Amerikaans-Iraakse besprekingen in Geneve stelt Israel zich in op een oorlog. Hoewel de verklaring van de Iraakse minister van buitenlandse zaken Tareq Aziz, dat Irak Israel in geval van het uitbreken van vijandelijkheden zal aanvallen, Jeruzalem niet heeft verrast is de spanning in Israel hierdoor verder opgelopen.

Premier Yitzhak Shamir heeft vanmorgen de bevolking gewaarschuwd op “alles voorbereid te zijn”.

De kansen dat een oorlog in de Golf alsnog kan worden voorkomen worden vandaag door Israelische commentatoren en door ex-minister van buitenlandse zaken Abba Eban laag aangeslagen. Met de oorlogssfeer groeien de tekenen dat de Israelische bereidheid om terwille van het in standhouden van de Amerikaans-Arabische coalitie tegen Irak een Iraakse raketaanval te incasseren wel afneemt. “We zullen in dat geval terugslaan”, zei de woordvoerder van Shamir vanmorgen.

In een vraaggesprek voor de televisie maakte minister van defensie Moshe Arens gisteravond nog het onderscheid tussen een “automatische reactie” en een “natuurlijke reactie”. Hij waarschuwde de bevolking dat een beperkt aantal Iraakse raketten doelen in Israel kan treffen. “Wij beschikken niet over de middelen om de Iraakse raketten te onderscheppen”, zei hij. Iraakse bommenwerpers, die aanzienlijk grotere ladingen explosieven en chemische bommen op Israel kunnen werpen, gaf hij vrijwel geen kans door de Israelische luchtverdediging te breken.

Shamir zei vanmorgen dat Israel “al het mogelijke zal doen om een Iraakse raketaanval te voorkomen”. Deze uitspraak kan worden uitgelegd als een aanwijzing dat Israel Iraakse raketopstellingen in West-Irak zal aanvallen indien de daar gestationeerde raketten worden klaargemaakt voor een aanval op Israel.

Arens gaf de Israeliers gisteravond de raad voortdurend naar de radio te luisteren zodat snel op een Iraakse aanval kan worden gereageerd. De laatste weken is volgens hem de uitwisseling van militaire informatie tussen de VS en Israel in het kader van de strategische samenwerking tussen beide landen “aanzienlijk verbeterd”.

Koppeling

Israels leiders zijn bovendien zeer ingenomen met de vastberaden manier waarop de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker gisteren in Geneve de door Irak geeiste koppeling tussen de Golfcrisis en de Palestijnse kwestie van de hand heeft gewezen. Ook de uitspraak van president George Bush dat velen in de wereld een Iraakse aanval op Israel als “openlijke agressie” zullen beschouwen wordt vandaag in Jeruzalem en in de Israelische pers toegejuicht als Amerikaans begrip voor Israels recht op zelfverdediging en mogelijk zelfs voor een preventieve actie tegen Irak. “Geneve is geen Munchen geworden”, schrijft Yediot Ahronot vandaag in een hoofdartikel.

Vanmiddag zal radio Israel een begin maken met het uitzenden van instructies betreffende de bescherming van de burgers tegen chemische wapens en gifgassen.

De oplopende oorlogstemperatuur in het Midden-Oosten heeft ook de spanning langs de Israelisch-Jordaanse bestandslijn opgevoerd. Het Jordaanse leger heeft volgens Israelische militaire bronnen aanzienlijke troepenversterkingen langs de bestandslijn, vooral in het noordelijke deel, samengetrokken. Volgens deze militaire bronnen hebben deze Jordaanse troepen een defensieve opstelling ingenomen. Sedert enkele dagen zien Israelische boeren er op instructies van het leger vanaf hun land langs de bestandslijn aan de oevers van de rivier de Jordaan te bewerken.

Sinds recentelijk vijf fundamentalistisch-islamitische ministers in de Jordaanse regering zijn opgenomen, is volgens militaire kringen het “veiligheidsrisico” langs de lange bestandslijn met Jordanie toegenomen. Wegens de alliantie tussen de PLO en Irak wordt in Israel rekening gehouden met “provocerende” Palestijnse infiltratiepogingen vanuit Jordanie.

Arens heeft gisteravond de Palestijnse bevolking in de bezette gebieden in zeer scherpe bewoordingen gewaarschuwd in geval van oorlog rustig te blijven en Israelische troepenbewegingen niet in de weg te staan. Evenals de Israelische bevolking slaan Palestijnen in de bezette gebieden met het oog op een oorlog voedselvoorraden in. Tot zover onze correspondent. De Jordaanse premier Mudar Badran onderstreepte gisteren dat de Jordaanse troepen in volledige staat van paraatheid zijn gebracht. Hij zei dat hij om Iraakse en Syrische militaire hulp zal vragen als Israel aanvalt. Hij voegde eraan toe dat Syrie had beloofd het koninkrijk te verdedigen tegen een Israelische aanval: “Zoals president Hafez Assad me vertelde, elke aanval op Jordanie is een aanval op Syrie”. Syrie maakt deel uit van de anti-Iraakse coalitie, en heeft tienduizenden militairen naar Saoedi-Arabie gestuurd. (Reuter, UPI)

    • Salomon Bouman