Hypocrisie

De 'twee zielen' in de borst van NRC Handelsblad staan nu definitief met elkaar op voet van oorlog. Al langer stoort mij de op hypocrisie gebaseerde verhouding tussen de commerciele poot van NRC Handelsblad en de redactioneel-inhoudelijke. Om kort te gaan: de anarcho-liberale toonzetting van de redactionele kolommen, de daaruit sprekende intellectuele integriteit en twijfel, of de ironie van de achterpagina, zij contrasteren meer en meer met de krant als lucratief object voor adverteerders, de 'BV NRC Handelsblad' met een ordinair winstoogmerk.

Dat een krant in een pluriforme sociale markteconomie ook een bedrijf is, akkoord, dit komt zelfs de redactionele vrijheid ten goede. En dat een zekere spanning tussen het commercieel belang en het redactioneel belang dan onvermijdelijk is, ook akkoord. Maar NRC Handelsblad begeeft zich sinds kort op een hellend vlak. De inhoud van de krant dreigt, extreem gesteld, meer en meer te worden gedegradeerd tot louter 'verleider' van een doelgroep, en dit alles ten gunste van de advertentie-afdeling. Wat zullen de uitgeverijen blij zijn met het nieuwe CS-literair-katern! Of neem de zaterdagrubriek 'Exclusieve Woningen'. Leent deze zich niet veel eerder voor een fijnzinnig ironische bespreking op de Achterpagina?

Het wordt tijd dat de redactie de strijd eens aanbindt met de advertentie-afdeling van de krant. Hun ongegeneerde aanprijzingen - de NRC-lezers bevinden zich in welstandsklasse A, zijn de academische decision-makers van Nederland, rijden Saab, BMW of Mercedes en zijn de doelgroep voor uw lijfrentepolis (nu het nog kan) - verhouden zich moeizaam met het adagium 'Lux et Libertas'.

NRC Handelsblad heeft in dit verband een veelzeggende grens overschreden met de introductie van de dagelijkse economie-bijlage. De hypocrisie viert hierbij hoogtij. In een kruiperige brief van de hoofdredactie krijgen de abonnees een brave inhoudelijke motivering voor deze wijziging voorgeschoteld, maar wat zien we in feite gebeuren: de ruimte voor advertenties wordt aanzienlijk uitgebreid (de rommelige lay out is hiervan het resultaat) en vooral: NRC Handelsblad gaat, in navolging van de Telegraaf, overstag waar het gaat om het toestaan van advertenties naast de bijlage-titel: 'Coopers en Lybrand Dijker Van Dien' prominent geplaatst aan weerskanten van de kopregel 'Economie'.

Zonder voldoende tegenwicht van de redactie is het slechts een kwestie van tijd: 'Lux (zeep) et Badedas'. Vaarwel 'Lux et Libertas'.