Gesprek ministers VS en Irak levert niets op

GENEVE, 10 jan. - Het gesprek tussen de ministers van buitenlandse zaken van de VS en Irak, James Baker en Tareq Aziz, heeft gisteren niets opgeleverd. President Bush had dit gesprek eerder aangeduid als “de laatste kans op vrede in de Golf”. Er is in Geneve niet een aanknopingspunt gevonden. Beide partijen herhaalden tevoren ingenomen standpunten.

De ontmoeting tussen Baker en Aziz duurde zeseneenhalf uur, met twee onderbrekingen. Veel meer dan een langdurige uitwisseling van wederzijdse standpunten was het gesprek in Geneve niet. Geen van beide zijden toonde enige flexibiliteit - “een dialoog tussen doven”, zo karakteriseerde een Westers diplomaat het debacle.

Baker, gevolg gevend aan zijn opdracht “te communiceren, en beslist niet te onderhandelen”, betreurde het dat hij er niet in was geslaagd Irak over te halen zich uit Koeweit terug te trekken. “Ik heb vandaag niets gehoord dat wijst op flexibiliteit in Iraks standpunt”, zei hij. Hij somde drie misrekeningen op, waarop in zijn ogen het beleid van Bagdad rust: verkeerde inschatting van de internationale reactie op de invasie; “de barbaarse praktijk” om buitenlanders te gijzelen; en de misvatting bij Bagdad dat het denkt de internationale gemeenschap aan het lijntje te kunnen houden.

“De tijd dringt”, aldus Baker, “ik heb geen enkel nieuw voorstel gehoord”. Aziz zou wel een uitnodiging aan Baker hebben herhaald om op 12 januari naar Bagdad te komen. “Wij van onze kant hebben voorheen wel vijftien verschillende data genoemd voor besprekingen”, aldus Baker, “maar de twaalfde januari was en is voor ons onaanvaardbaar. Het (de uitnodiging, red.) heeft alleen overduidelijk nut voor Bagdad om de tijdslimiet van de VN te omzeilen.”

Baker hamerde op de onvoorwaardelijke terugtrekking uit Koeweit, terwijl Aziz zich volledig verschool achter de Palestijnse kwestie, en Koeweit niet noemde. Baker: “Argumenten dat Irak Koeweit is binnengevallen uit naam van de Palestijnse zaak, of omdat het land door Koeweit zou zijn bedreigd, acht ik ongeloofwaardig. Ik geloof dat niet een land in de wereld dat argument zal slikken.”

Aziz beschuldigde de VS ervan met twee maten te meten: een voor Israel en een voor de Arabieren. “Wij hebben genoeg van jullie dubbele moraal”, reageerde hij op een persconferentie.

Pag. 4: .

En: “De Palestijnse kwestie is een veiligheidsprobleem voor de hele Arabische wereld”.

Opvallend was dat Aziz Koeweit niet een keer noemde. Hij sprak eufemistisch van “de situatie in de Golf”, van “de gebeurtenissen in het Midden-Oosten” of van “het Arabische probleem”.

Het enige waarover beiden het eens waren was de toon van de conversatie. Die is beurtelings “diplomatiek, beleefd en correct” genoemd. Inhoudelijk is er niets bereikt. Minister Aziz heeft ook de brief die president Bush aan Baker had meegegeven voor president Saddam Hussein niet aanvaard. Hij heeft de brief wel gelezen, naar zijn zeggen: zorgvuldig en langdurig, maar Aziz was, volgens Baker, niet gerechtigd hem aan Saddam Hussein te bezorgen.

Volgens Aziz was de reden hiervoor de taal waarin de brief was gesteld. President Bush had Saddam Hussein in wat wordt genoemd “sterk persoonlijk getinte bewoordingen” te kennen gegeven zijn hielen te lichten uit het bezette Koeweit. “Zo corresponderen staatshoofden niet met elkaar”, zei Aziz.

De kans op oorlog neemt nu met de dag toe. Baker kreeg van Aziz de verzekering dat de vier laatste achtergebleven Amerikaanse diplomaten Bagdad op 12 januari mogen verlaten. Op de vraag of bij een geallieerde aanval op Irak Bagdad Israel zal betrekken bij het conflict, antwoordde Aziz: “Ja, absoluut”.

Aziz is vandaag naar Bagdad teruggereisd. Baker is naar Saoedi-Arabie vertrokken.