CDA en PvdA neigen naar steun Frans vredesinitiatief

DEN HAAG, 10 jan. - De regeringsfracties in de Tweede Kamer neigen, na de teleurstellende afloop van het overleg in Geneve over de Golfcrisis, naar steun aan een eventueel Frans diplomatiek initiatief.

De PvdA wil in EG-verband serieus praten over de suggesties voor een initiatief die de afgelopen dagen door Parijs zijn gedaan. Het CDA zou zich tegen eigen initatieven van de Fransen “niet verzetten”, maar deze niet tot een EG-initiatief willen verklaren.

Het CDA-Kamerlid Gualtherie van Weezel verbindt aan dit 'niet verzetten' de absolute voorwaarde dat een dergelijk initiatief niet in strijd is met de Brits-Amerikaanse positie. Bij een dergelijke bemiddeling mag, zegt Van Weezel, bijvoorbeeld geen verband worden gelegd tussen de oplossing van het Golfconflict en het Israelisch-Palestijnse conflict.

De voorkeur van de CDA-fractiewoordvoerder voor buitenlands beleid gaat uit naar een EG-initiatief. “Maar als de Iraakse minister niet met de EG-trojka wil spreken, moeten de Fransen het dan maar alleen proberen. We moeten daarbij echter, gezien de eigenzinnige opstelling die Frankrijk inneemt, buitengewoon op onze hoede zijn dat een Frans plan wezenlijk afwijkt van wat de Britten, en dus ook de Amerikanen, willen. De Fransen krijgen onze steun niet als ze proberen uit te kruipen onder de consensus die daarover tot nu toe binnen de EG bestond.”

Het PvdA-Kamerlid Melkert, fractiewoordvoerder voor het Golfconflict, is van mening dat alle mogelijkheden die er nog op diplomatiek terreijn zijn, serieus moeten worden bekeken. “Er is nog niet echt sprake van een Frans initiatief. Maar naar ons oordeel zou je serieus moeten praten in EG-verband over de suggesties die je de afgelopen tien dagen uit Parijs hebt kunnen horen. De lijn die de Verenigde Staten hebben ingenomen is steeds correct geweest, maar na de mislukking van het gesprek gisteren moet de EG toch echt wat doen, zodat we ook achteraf kunnen zeggen alle mogelijkheden uitgeput te hebben.” Aldus Melkert.

Alle groeperingen in de Tweede Kamer hadden gehoopt dat het gesprek tussen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Baker en zijn Iraakse collega Tareq Aziz in Geneve uitzicht op een vreedzame oplossing had bewerkstelligd. De teleurstelling over het mislukken ervan is groot.

Pag. 3: .

v.d. Broek wil nieuwe pogingen

Minister Van den Broek van buitenlandse zaken spreekt van een anti-climax, omdat de duur van het overleg hoop leek te bieden op succes. Van den Broek zegt voorstander te zijn van “alle bemiddelingspogingen” die nog voor aflopen van het ultimatum kunnen worden genomen. Pogingen van Irak om een wig te drijven tussen de EG en de Verenigde Staten noemt de minister “vruchteloos”.

Het VVD-Kamerlid Weisglas noemt het enige voordeel van het overleg van gisteren in Geneve dat het Saddam Hussein nu helemaal duidelijk moet zijn “dat het de Verenigde Staten, en dus de wereldgemeenschap, ernst is”. Nu het EG-initiatief afstuit op onwil van Bagdad, waarschuwt Weisglas voor “aparte deals” door anderen, zoals bijvoorbeeld de Fransen.

“Ik ben bang dat de PvdA die kant wel opgaat, zoals ik ook erg geschrokken ben van hun opvatting dat er nog weer een nieuw besluit nodig is om de Nederlandse schepen werkelijk in te zetten bij een gewapend conflict in de Golf.” Weisglas zegt korte tijd in de veronderstelling geleefd te hebben dat met het kabinetsbesluit over de inzet van de schepen “een brede consensus in de Kamer” was bereikt. “Door de latere opstelling van de PvdA is die weer doorbroken.”

Binnen de PvdA-fractie bestaat geen eensgezindheid over steun aan het kabinetsbesluit, zoals dat morgen in de Tweede Kamer zal worden besproken. Sommige PvdA-fractieleden zijn ontevreden over het feit dat het concept-besluit, dat in de fractie is besloten, op een aantal punten afwijkt van het uiteindelijke kabinetsbesluit. “Wij gingen uiteen in de veronderstelling dat de definitieve deelname van Nederlandse schepen aan een gewapende actie pas na 15 januari zou worden besloten, op een moment dat zo'n actie aan de orde was. Uit het besluit blijkt iets anders: daarin worden de schepen al direct onder Amerikaans commando geplaatst”, zegt een PvdA-Kamerlid dat anoniem wenst te blijven.