PvdA voor Frans-Duitse initiatieven; Kamer stemt in met Golfbesluit kabinet

DEN HAAG, 9 jan. - Een grote meerderheid in de Tweede Kamer steunt het besluit van het kabinet om de Nederlandse marineschepen in de Golf in te zetten in het geval van een militaire confrontatie. De schepen mogen maritieme eenheden escorteren en ter bescherming optreden van belangrijke zee- of landoperaties van de Amerikanen en andere bondgenoten.

De PvdA-fractie wil echter niet dat deze inzet automatisch ingaat bij een gewapende actie. Zij vindt dat daarvoor na 15 januari een nieuw besluit van het kabinet nodig is. Als een toetssteen voor dat besluit beschouwt de PvdA-fractie “brede internationale overeenstemming dat alle middelen zijn uitgeput om het conflict vreedzaam te beeindigen”. De PvdA-fractie zal er vrijdag in de Kamer bij de regering op aandringen te verwachten diplomatieke initiatieven van Frans-Duitse zijde actief te ondersteunen.

CDA-fractieleider Brinkman reageerde vanmorgen “met verbazing” op deze beperkende bepaling van PvdA-zijde. “Wij hebben er alle begrip voor, dat de PvdA in de komende tijd behoefte heeft aan regelmatig overleg, maar een nieuw besluit is niet nodig. De PvdA moet de brief van het kabinet nog maar eens goed lezen”, aldus Brinkman.

Volgens het gistermiddag genomen kabinetsbesluit worden de twee Nederlandse fregatten en het bevoorradingsschip bij een gewapende actie onmiddellijk onder het uitvoerende commando gebracht van de Amerikaanse bevelhebber ter plaatse. Volgens een notitie die het kabinet hierover aan de Kamer heeft gestuurd is “voor een optimale taakuitoefening en de veiligheid van de bemanning” in het geval van een confrontatie “een verenigd commando noodzakelijk”. Ook Engeland en Frankrijk hebben volgens de notitie besloten hun eenheden onder Amerikaans commando te brengen.

In de brief aan de Kamer wordt uitdrukkelijk vermeld dat de Nederlandse regering in de persoon van de minister van defensie “te allen tijde de nationale zeggenschap (houdt) om een veto uit te spreken over de voorgenomen activiteiten van de Nederlandse marine-eenheden”.

CDA-fractieleider Brinkman noemt het besluit “in de gegeven omstandigheden reeel en verstandig”. Hij vindt het goed dat de Kamer vrijdag van reces terugkomt en over het Golfbesluit vergadert “opdat zij haar medeverantwoordelijkheid beleeft”. Ook de PvdA vindt het juist dat de VVD dit debat heeft aangevraagd.

Het VVD-Kamerlid Weisglas reageerde positief op het feit dat het kabinet naar zijn mening “enige duidelijkheid” heeft gegeven over de taak van de Nederlandse schepen, maar hij zal vrijdag opnieuw aandringen op het sturen van Nederlandse grondtroepen naar het Golfgebied.

Pag. 3: .

Meer medische steun naar het Golfgebied

D66-leider Van Mierlo wilde eerst een fractievergadering beleggen, voordat hij een formele reactie gaf. De perswoordvoerder van de fractie verwacht echter een positieve reactie, gezien de standpunten die de fractie de afgelopen weken in deze zaak heeft ingenomen. Fractievoorzitter Beckers van Groen Links is tegen plaatsing van de schepen onder Amerikaans commando. Groen Links wil slechts een VN-commando accepteren.

Bij de plaatsing onder Amerikaans commando kunnen volgens de brief van het kabinet een vijftal taken aan de Nederlandse schepen worden opgedragen. De belangrijkste daarvan zijn: 1. escort van belangrijke maritieme eenheden (zoals vliegkampschepen, amfibische en logistieke eenheden); 2. deelneming aan de luchtverdediging ter bescherming van belangrijke zee- of landoperaties (bijvoorbeeld mijnenveegactiviteiten, amfibische activiteiten en bevoorrading). Dit betekent dat de schepen zouden kunnen fungeren bij de bescherming tegen luchtaanvallen van landingen van Amerikaanse mariniers op de kust van Koeweit.

Tot de overige eventuele taken van de schepen bij een gewapend conflict behoren bescherming van de koopvaardij en van off-shore installaties en voortzetting van het toezicht op de uitvoering van het embargo.

Het kabinet heeft gisteren voorts besloten meer medische ondersteuning naar het Golfgebied te sturen. Het reeds beschikbare chirurgische team aan boord van de Zuiderkruis krijgt versterking van medische opvangfaciliteiten aan de wal. Daarbij gaat het om circa zestig mensen, van wie de meesten zullen werken in een zelfstandig noodhospitaal in de regio. Tevens wordt ingegaan op een verzoek van Londen om enkele tientallen chirurgen, artsen en verpleegkundigen ter beschikking te stellen van de Britse organisatie.

In het politieke deel van de brief aan de Tweede Kamer stelt het kabinet dat de situatie in de Golf als “zeer dreigend” kan worden gekenmerkt. Ondanks vele en voortdurende diplomatieke inspanningen vertoont de Iraakse regering “nog geen enkele bereidheid om de invasie en annexatie van Koeweit ongedaan te maken”. Ook voor de Nederlandse regering blijft voorop staan “dat een vreedzame oplossing alleen mogelijk is in geval van volledige en onvoorwaardelijke uitvoering door Irak van de resoluties van de Veiligheidsraad”. “Juist nu dient op ondubbelzinnige wijze kenbaar gemaakt te worden dat de volledige verantwoordelijkheid voor oorlog of vrede bij Irak rust. In dat kader past ook een verdere Nederlandse bijdrage”, aldus de brief van het kabinet. Daarnaast vindt de regering dat de internationale gemeenschap Irak de verzekering dient te geven dat het geen militaire aanval hoeft te vrezen als het tot integrale en onvoorwaardelijke uitvoering overgaat van de Veiligheidsraad-resoluties: volledige ontruiming van Koeweit en herstel van het wettige regime in dat land.

Voor het Kamerdebat vrijdagmiddag zal de minister van buitenlandse zaken nog drie noties sturen aan de Kamer: een nota over de juridische aspecten van de Nederlandse inzet, een notitie over de effectiviteit van het VN-embargo en een beoordeling van de ontmoeting, vandaag in Geneve, tussen de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Baker, en zijn Iraakse collega Tareq Aziz.