Israel verhoogt paraatheid maar is niet in paniek

TEL AVIV, 9 jan. - Het Israelische leger heeft gisteren de staat van paraatheid voor de luchtmacht, de inlichtingendienst en de burgerverdediging opgevoerd. Afhankelijk van de uitkomst van het door de media als beslissend omschreven onderhoud in Geneve tussen de ministers James Baker en Tareq Aziz zullen nadere beslissingen - het oproepen van reservisten - worden genomen.

De uittocht van buitenlanders, die gisteren door president Chaim Herzog werd gekritiseerd, en het besluit van verscheidene luchtvaartmaatschappijen de vluchten op Israel te staken, drukken ook hun stempel op de stemming van de Israelische bevolking. Herzog zei de paniekerige vlucht van diplomaten en VN-personeel uit Israel niet te kunnen begrijpen. Volgens hem is daar geen reden toe, omdat een oorlog duizenden kilometers van Israel zal worden uitgevochten. Israel heeft naar het oordeel van Herzog weinig van de crisis in de Golf te vrezen. “Als de hel in de Golf uitbreekt betwijfel ik het of Israel een prioriteit voor president Saddam Hussein zal zijn”, zei hij.

Evenals vandaag door de Israelische media aangehaalde militaire kringen is Herzog van mening dat Irak slechts in staat is een paar raketten doelgericht op Israel af te schieten. Militaire kringen betwijfelen eveneens of Irak de beschikking heeft over met chemische koppen uitgeruste raketten die Israel kunnen bereiken. Israelische militaire specialisten stellen vandaag voorts dat de VS in staat moeten worden geacht in geval van oorlog het Iraakse leger binnen 48 uur met massale lucht- en raketaanvallen op strategische doelen op de knieen te brengen.

Niettemin nemen de spanning en ongerustheid onder de Israelische bevolking toe en sluiten ook Israeliers, velen met een dubbele nationaliteit, zich aan bij de buitenlanders die het land verlaten. Tot 15 januari, wanneer het VN-ultimatum aan Irak afloopt, zijn vrijwel alle vertrekkende vliegtuigen volgeboekt. Enkele luchtvaartmaatschappijen hebben extra vluchten naar en van Israel ingelegd om de grote stroom vertrekkenden te kunnen verwerken.

Omdat het centrum van Tel Aviv, waar het ministerie van defensie is gevestigd, het doelwit van een Iraakse raketaanval kan zijn overweegt de Nederlandse ambassade in de stad haar activiteit naar de residentie van de ambassadeur in Herzlya te verplaatsen. Met het oog op de onzekere veiligheidstoestand overwegen veel Palestijnse arbeiders uit de bezette gebieden die in groot Tel Aviv werken na 15 januari weg te blijven.

Op instructie van het ministerie van onderwijs worden de scholieren op het uitbreken van vijandelijkheden voorbereid. De docenten hebben opdracht gekregen met de scholieren en hun ouders over de “situatie” te spreken om angstgevoelens weg te nemen. Op de scholen worden schuilkelderoefeningen gehouden en worden opnieuw instructies gegeven over het gebruik van gasmaskers. Ouders zijn niet meer verplicht hun kinderen te laten deelnemen aan schoolreisjes.

Hoewel de Israeliers bij het uitbreken van de crisis in de Golf reeds voedselvoorraden hebben aangelegd, is er sprake van een nieuwe hamsterwoede. Voedsel in blik, flessen mineraalwater, batterijen, kaarsen en middelen om huizen tegen gassen af te sluiten zijn erg in trek.

Als gevolg van de oplopende spanning is het doorgaans uitbundige uitgaansleven in Tel Aviv stilgevallen. De mensen blijven thuis en volgen via televisie en radio het nieuws over de crisis in de Golf. De Israelische televisie heeft besloten na 15 januari, in het geval Israel bij een oorlog wordt betrokken, overdag volledige programma's uit te zenden, waarbij journaals zullen worden afgewisseld met informatie over burgerbescherming. Achter de schermen zijn de voorbereidingen voor de beveiliging van de burgers in een hoge versnelling gekomen. In de kranten verschijnen oproepen voor vrijwilligers bij verschillende diensten.

Het gesprek van de dag is of Israel al dan niet bij een oorlog wordt betrokken. Het geloof van de Israeliers in de verklaringen van hun leiders dat het land betrekkelijk veilig is tegen Iraakse raket- en luchtaanvallen is minder sterk dan Jeruzalem zou wensen. Na de Grote-Verzoendagoorlog in 1973, toen Israel zich door Egypte en Syrie liet verrassen, nemen nogal veel Israeliers dergelijke gerustellende verklaringen met een korreltje zout. Anderzijds heerst onder de Israeliers eenstemmigheid over de overschatting in het buitenland van de sterkte van de Iraakse strijdkrachten.