Resultaten van zwarte leerlingen Zuid-Afrika zijn slechter dan ooit

JOHANNESBURG, 8 jan. - Minder dan 37 procent van de zwarte eindexamenkandidaten op Zuid-Afrika's middelbare scholen is er vorig jaar in geslaagd een diploma te behalen, zo heeft het Zuidafrikaanse ministerie van onderwijs gisteren meegedeeld. Van de blanke scholieren slaagde 97 procent. Onderwijsminister Stoffel van der Merwe sprak van “het slechtste resultaat dat ooit is behaald.”

“1990 is een traumatisch jaar geweest voor het onderwijs aan zwarten”, aldus van der Merwe, die eraan toevoegde dat het cijfer van 36, 4 procent geslaagden nog dramatischer zou zijn geweest indien anti-apartheidsgroepen zich niet hadden ingezet scholieren die lessen boycotten terug naar school te krijgen. “Ik hoop van harte dat dit bedroevende resultaat de geschiedenis zal ingaan als het laatste hoofdstuk van een jaar met uitzonderlijk veel ontwrichtingen.”

In gebieden die vorig jaar het sterkst werden getroffen door stakingen van leraren kwamen de leerlingen er het slechtst van af, maar van der Merwe meende ook dat veel zwarte leerlingen te hoog hebben gegrepen. 95 procent van de zwarte scholieren zou voor onderwijs hebben gekozen dat toegang geeft tot de universiteit, van de blanke leerlingen koos slechts de helft voor de zwaardere opleidingen. “Ik juich een dergelijk idealisme toe, maar het najagen van onrealistische doelen is desastreus voor de leerlingen zelf”, zo meende de minister.

Stoffel van der Merwe zei dat de acties op scholen de belangrijkste oorzaak van de slechte resultaten zijn, terwijl ook de opwinding over de legalisering van het Afrikaanse Nationale Congres (ANC) en het vrijlaten van ANC-leider Nelson Mandela begin 1990 zouden hebben geleid tot veel schoolverzuim.

Het ANC noemde de nieuwe cijfers een “tragedie”. In een verklaring zei het ANC dat “eens en te meer te zien valt hoe groot het contrast tussen blank en zwart nog steeds is”. De anti-apartheidsorganisatie eist van president De Klerk verhoogde inspanningen om het onderwijs aan zwarte leerlingen te verbeteren. Naar schatting de helft van de zwarte bevolking in Zuid-Afrika is analfabeet. Van de zwarte jongeren zou niet meer dan de helft onderwijs volgen.

Het Pan Afrikanistische Congres (PAC) zei dat de uitslag “het resultaat is van slecht opgeleide onderwijzers, van een schokkend gebrek aan boeken en van slechte leslokalen.” Maar het PAC stak ook de beschuldigende vinger in de richting van militante zwarte studenten die onder het motto 'Eerst bevrijding, dan onderwijs' leerlingen vorig jaar aanzetten tot boycots.

In 1989 slaagde nog 40, 9 procent van de zwarte scholieren, een jaar nadat de Zuidafrikaanse regering een begin had gemaakt met het beeindigen van de achterstelling van zwarte leerlingen na jarenlange, bittere protesten van de zwarte bevolking.

De ongelijkheid in het onderwijs leidde in 1976 in de zwarte woonwijk Soweto bij Johannesburg tot een hevig oproer toen de politie schoot op protesterende scholieren. In het hele land vielen daarna bij protesacties en het optreden van leger en politie meer dan 500 doden. Het ministerie van onderwijs geeft nu 3, 6 maal zoveel uit aan onderwijs voor blanke kinderen als voor zwarte kinderen, maar tien jaar geleden was die verhouding nog 10: 1.

Deze week is in Zuid-Afrika het nieuwe schooljaar begonnen. Voor het eerst hebben blanke scholen de keus gekregen ook leerlingen met een andere huidskleur toe te laten. 205 van de ongeveer 2.000 blanke openbare scholen hebben hun deuren geopend voor alle rassen. Dit betekent dat het overgrote deel van de zwarte leerlingen onderwijs zal moeten blijven volgen in slechte omstandigheden. (AP, Reuter, UPI)