PvdA blokkeerde sturen van mariniers

DEN HAAG, 8 jan. - Al begin december lag er bij het kabinet een voorstel op tafel om circa achthonderd mariniers versterkt met genie en artillerie voor inzet in het Golf-gebied gereed te maken. Het plan verdween na half december van tafel, nadat PvdA-leider Kok premier Lubbers liet weten dat zolang hij vice-premier was er geen Nederlandse grondtroepen naar de Golf zouden gaan, anders zou de coalitie in problemen komen.

Deze versterking van de mariniers was nodig om hem met de doorgaans zwaarder bewapende Amerikaanse mariniers te kunnen laten samenwerken. Het idee voor deze optie was uit de strijdkrachten zelf afkomstig, evenals de optie om twee pelotons marechaussee, van elk vijftig man, te sturen. Ook dat liep vast op een PvdA-veto; hetzelfde gebeurde met plannen voor het sturen van geneeskundige troepen, genie-eenheden en zogenoemde NBC-eenheden voor bestrijding van de gevolgen van nucleaire, chemische en bacteriologische oorlogvoering.

Uit een intern stuk op het ministerie van buitenlandse zaken, waarin over de mariniers wordt gesproken, blijkt dat de top van dit ministerie lange tijd volledig in onzekerheid verkeerde over het standpunt van premier Lubbers. In een aan minister Van den Broek gericht intern memorandum van enkele topambtenaren, gedateerd 14 december 1990, staat dat “volgens informatie van ambtelijk defensie” het standpunt van premier Lubbers “lijkt” te zijn een tussenpositie tussen Ter Beek en Van den Broek.

Die posities worden als volgt omschreven: Ter Beek wil niet verder gaan dan het zenden van munitie en een bergings- en brandbestrijdingsvaartuig. Lubbers wil daarnaast de mogelijkheid openhouden om later operationele eenheden te sturen. Van den Broek wil in elk geval operationele eenheden sturen. Een nadere opdracht aan de fregatten was op dat moment nog niet aan de orde.

In de latere discussies tussen de betrokken ministers zijn die standpunten steeds ongeveer dezelfde gebleven. De PvdA-ministers, vice-premier Kok voorop, willen nog steeds geen grondtroepen sturen. Het is echter niet uitgesloten dat het kabinet alsnog besluit om grondtroepen, bijvoorbeeld geneeskundige eenheden, in gereedheid te brengen voor eventuele latere inzet in het Golfgebied. Dat zou in overeenstemming zijn met de in het BZ-memorandum beschreven positie van premier Lubbers. Vanmiddag zou het beraad hierover verder gaan.