Wateroverlast trekt dagjestoeristen; Wildwatertaferelen in Zuid-Limburg

Bumper aan bumper staan de watertoeristen te wachten voor een halfslachtige afzetting midden in Maastrichtse kerkdorp Itteren. De weg naar de dorpskern, die hier wat lager ligt om het Maaswater door te laten, staat over een afstand van vijftig meter enkele decimeters onder water. De meeste bestuurders wagen er hun auto niet aan en voor hen eindigt hier het zondagse uitstapje naar de overstromingen van de Maas, editie 1991. Alleen de stoere 'four wheel drivers', die zich in opvallend groten getale tussen de dagjesmensen bevinden, weten er weg mee. Ze stoppen hoogstens even om een passagier met een videocamera uit te laten stappen en rijden dan met een vaartje op en neer door het hoog opspattende water. Vanavond speelt vader de hoofdrol in zijn eigen TV-journaal, compleet met rampen- en Parijs-Dakarbeelden.

Enkele wildwaterkanoers, die anders ver van huis moeten voor een beetje opwinding, kunnen zich nu vlak bij huis laten meesleuren door het woest stromende water. Wie iets minder avontuurlijk is aangelegd, kan het water zien kolken vanaf de stuw bij Borgharen, die gisteren honderden bezoekers trok. De weg tussen Borgharen en Itteren werd gisteren in de loop van de middag door de politie afgesloten, niet omdat hij blank stond, maar omdat het verkeer vast dreigde te lopen.

Voor de bewoners van Itteren en Borgharen begint het een gewoonte te worden dat hun regelmatig terugkerende wateroverlast een publieksattractie is geworden. “Nee meneer”, zegt een bewoonster tegen een voorbijganger met een videocamera, “bij ons staat de kelder niet vol en we hebben ook geen zandzakken gehaald.” Enigszins teleurgesteld trekt de cameraman verder.

Volgens de brandweer is er deze keer geen enkele melding binnengekomen van een volgelopen kelder of een koe die dreigde te verdrinken. De enige keer dat er echt maatregelen tegen overlast genomen moesten worden, was op zaterdagmorgen, toen de 'four wheel drivers' zo hard door de dorpen scheurden dat het water metershoog tegen de gevels spatte.

Toch stond het water van de Maas zaterdag en zondag zo hoog dat eigenlijk 'fase III' van het rampenplan in werking had moeten treden. Dat zou betekenen dat in het Maastrichtse gemeentehuis een crisiscomite onder leiding van de burgemeester een permanente post had moeten inrichten, maar dat bleek gezien de situatie niet nodig. “De grens voor alarmfase drie is een waterstand van 44, 50 meter. Daar hebben we met een hoogste stand van 44, 78 meter dik boven gezeten, maar het zou overdreven zijn geweest om fase drie af te kondigen. We hebben besloten te handelen naar de ernst van de situatie en niet naar de letter van het rampenplan”, aldus de woordvoerster van de brandweer.

De hoge waterstand is veroorzaakt door langdurige regenval in Frankrijk en Belgie en door smeltende sneeuw in de Ardennen. Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat komt een dergelijke stand gemiddeld eens in de vijf jaar voor. In 1984 werd een naoorlogse recordhoogte bereikt van 45, 40 meter. Nu schommelde de waterstand bij Borgharen de afgelopen twee dagen rond de 44, 70 meter boven NAP. Volgens Rijkswaterstaat is het water nu vrij snel aan het zakken. De top van het hoogwater lag vanmorgen in de buurt van Venlo, waar het water vooral veel schade voor de tuinbouwers met zich meebrengt. Na de overstromingen van enkele jaren geleden kregen tuinders, wier grond door de sterk vervuilde Maas was overstroomd, een verbod opgelegd om daar verbouwde produkten voor consumptie aan te bieden.