Ondersteuningscomite Rushdie raakt verdeeld

ROTTERDAM, 5 jan. - Het comite dat werd opgericht ter verdediging van de Britse schrijver Salman Rushdie na diens doodvonnis is verdeeld geraakt, nu de auteur zich weer tot de islam heeft bekeerd. De leden van het comite, onder wie enkele vooraanstaande schrijvers, zagen zich door Rushdies bekering gedwongen opnieuw positie te kiezen. Na een ontmoeting met moslim-leiders publiceerde Rushdie vorige week vrijdag een verklaring in het dagblad The Times, waarin hij liet weten dat hij was overgegaan tot het islamitische geloof.

De schrijver en jurist Francis Bennion trok zich donderdag terug uit het comite. Hij zei dat Rushdie “het niet waard is verdedigd te worden” en “is gezwicht voor potentiele moordenaars”. De toneelschrijver Arnold Wesker vond Rushdies stap “ongelooflijk deprimerend” en meende dat “de religieuze terroristen blijkbaar hebben gewonnen.” Ook de auteur Alan Sillitoe reageerde verslagen op Rushdies koerswijziging. “Het ergste is dat het geen verschil maakt”, aldus Sillitoe. De tegenwoordige hoogste religieuze leider van Iran, Ali Khamenei, heeft laten weten dat het het doodvonnis tegen Rushdie nog steeds van kracht is.

De schrijfster Fay Weldon had meer begrip voor de omstreden auteur. Je zou wensen dat hij een heilige was, aldus Weldon, maar hij is nu eenmaal een mens “die gelooft wat hij gelooft”. Zij vond het wel onaanvaardbaar dat Rushdie zijn verdedigers “heeft laten vallen”. Haar collega Julian Barnes zei Rushdie volledig te steunen. Hij noemde het “aanmatigend” om vanuit een veilige positie een oordeel uit te spreken over het optreden van de auteur.

De toenmalige Iraanse leider imam Khomeiny veroordeelde Rushdie bijna twee jaar geleden ter dood wegens het volgens hem godslasterlijke karakter van zijn boek De Duivelsverzen. Op kerstavond had de schrijver een gesprek met een delegatie moslim-leiders, waarna hij besloot af te zien van een pocketuitgave en van verdere vertalingen van De Duivelsverzen.

Bovendien verklaarde hij zich bereid op uitnodiging van de Egyptische minister van religieuze zaken Mohammed Ali Mahgoub, die deel uitmaakte van de delegatie, naar Egypte te reizen om zijn spijt te betuigen. Het Britse zondagsblad Observer meldde vorige week dat president Mubarak van Egypte en de geestelijke leider van de sunnitische moslims, sjeik Gad al-Haq, met de uitnodiging hadden ingestemd. Regeringswoordvoerders in Kairo hebben dinsdag evenwel ontkend dat Rushdie is uitgenodigd. Een van hen noemde het bericht “volstrekt ongefundeerd”.