Hoeklieden zien 1991 als het jaar van de waarheid

AMSTERDAM, 5 JAN. De eerste, korte beursweek van het nieuwe jaar werd somber ingezet, met een kleine opleving na het bericht dat de VS alsnog bereid zijn te praten met Irak over vrede.

Voor het overige leek de handel nog nauwelijks bekomen van de vakantiestemming en de nieuwjaarborrels en ging het er kalm aan toe. KLM moest een paar dubbeltjes achteruit op het bericht dat de samenwerking met Sabena en British Airways op het laatste moment is afgeblazen, maar won het bedrag in de loop van de week weer terug.

Tijd te over dus voor bespiegelingen over de nabije toekomst, waar de veelvuldige nieuwjaarsborrels ruim de mogelijkheid toe verschaften. Een kleine steekproef leerde dat weddenschappen over de voorgenomen fusie tussen Nationale-Nederlanden en NMB Postbank en de mogelijkheid van een Golfoorlog hoog scoorden aan de bittertafel.

Stof tot overpeinzing was ook de op de beursvloer uitgesproken nieuwjaarsrede van de voorzitter van de effectenbeurs, baron Van Ittersum. De selectie in zijn gehoor bleek overigens op vrij natuurlijke wijze de veranderende verhoudingen op de beursvloer te weerspiegelen: de voorste rijen werd ingenomen door het hechte echelon bankiers dat zich met beurszaken bezighoudt, terwijl meer achterin de hoeklieden en commissionairs zich ophielden.

Achter de facade van nogal fysieke hartelijkheid waarop men elkander op de beursvloer bij dit soort gelegenheden pleegt te trakteren, groeien de zorgen, zo bleek ter hoogte van het schellinkje. “Dit wordt het jaar van de waarheid”, zo somberde het onder de hoekmannen. Want hoewel Van Ittersum uiterst diplomatiek waarschuwde voor het gevaar van een te grote machtsconcentratie die bijvoorbeeld de fusie ABN-Amro met zich meebrengt, worden de banken door vooral de hoeklieden beschouwd als de grote winnaars in het gevecht om de macht dat zich de afgelopen jaren op de beurs heeft afgespeeld.

De traditionele rol van de hoekman - als spil van de markt die vraag en aanbod bij elkaar brengt - heeft bij de handel in obligaties al plaatsgemaakt voor banken die als market maker een markt moeten onderhouden. En de beurs gaat nu onderzoeken of iets dergelijks ook voor de belangrijkste aandelen valt te realiseren. Dat alles met als argument dat een dergelijk systeem de concurrentiepositie van de Amsterdamse beurs ten goede zal komen. Een aanpassing echter die tevens de hele systematiek van handel op de beurs grondig verandert, het zwaartepunt van de macht naar de banken verschuift en - in theorie - een volledig automatische schermhandel technisch zeer dichtbij brengt.

Veel enthousiasme voor het plan bestaat er niet in hoekmanskringen. Dat is ook weinig verwonderlijk, want in de nieuwe opzet zouden de verdiensten wel eens verder terug kunnen lopen. Als belangrijk argument menen de hoekmannen echter dat de banken nooit bereid zullen zijn om in de risicovolle aandelenmarkt een deel van hun huidige rol over te nemen. “Dat heeft ons de laatste jaren ook alleen maar geld gekost”, zo viel als commentaar te beluisteren.

Veel alternatieven zijn er echter niet. Als om te bewijzen dat het somber gesteld is in de professie, verloor de beursvloer deze week weer een hoekmansbedrijf: De Roos wordt overgenomen door Van der Wielen en Padt en Postmaa, die op hun beurt weer gaan samenwerken. En de commissionairs Nachenius en Tjeenk, beide dochters van ABN, gaan fuseren.

    • Steven Adolf