EG nodigt Aziz uit in Luxemburg na gesprek met Baker

LUXEMBURG, 5 jan. - De ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap hebben gisteren besloten hun Iraakse ambtgenoot Tareq Aziz uit te nodigen voor een gesprek dat komende donderdag in Luxemburg zou moeten worden gehouden. De beslissing werd vergemakkelijkt door het feit dat Irak liet weten het voorgestelde gesprek met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker in Geneve te aanvaarden.

Van EG-kant zal aan het gesprek worden deelgenomen door de ministers van de zogenoemde 'trojka'. Behalve minister van buitenlandse zaken Jacques Poos van Luxemburg, het land dat sinds 1 januari het voorzitterschap van de EG bekleedt, zijn dat de Italiaan Gianni De Michelis en de Nederlander Van den Broek, ministers van respectievelijk het vorige en het volgende land dat EG-voorzitter is.

Afgesproken is dat de EG in nauw contact blijft met de Verenigde Staten en de betrokken Arabische landen ter voorbereiding van het gesprek met Tareq Aziz. Niet uitgesloten is dat minister Poos nog voor het gesprek met Tareq Aziz een ontmoeting zal hebben met zijn Amerikaanse ambtgenoot.

Als Irak de resoluties van de Veiligheidsraad “integraal en onvoorwaardelijk” uitvoert, krijgt het land de verzekering dat het geen slachtoffer van militaire interventie zal worden, zo hebben de EG-ministers verzekerd. Zodra er een vreedzame oplossing voor de huidige crisis is gevonden en de resoluties van de Verenigde Naties met betrekking tot Koeweit integraal zijn uitgevoerd, zal de Europese Gemeenschap “actief bijdragen tot de regeling van de andere problemen van het gebied” en zich inzetten om daar “een situatie van veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling te vestigen”, zo heet het in een verklaring die in Luxemburg is uitgegeven.

Tot de “andere problemen” behoren, behalve het Palestijns-Israelische conflict ook de toestand in Libanon, het geschil dat nog blijft bestaan tussen Irak en Koeweit en het probleem van de 'overbewapening' in de regio.

De boodschap van de Europese Gemeenschap aan Tareq Aziz zal, zo kondigde minister Van den Broek gisteren aan, volstrekt dezelfde zijn als die de Iraakse minister zal krijgen van zijn Amerikaanse ambtgenoot. Dat betekent dat gedeeltelijke oplossingen of het leggen van een koppeling tussen de oplossing van de Golfcrisis en andere problemen onaanvaardbaar is.

. Pag. 4: . Aziz uitgenodigd voor gesprek in Luxemburg

. Van den Broek wees erop dat de, zoals hij het noemde “harde en erg rechtlijnige opstelling” van de internationale gemeenschap niet moet worden opgevat als een gebrek aan besef van het belang van een politieke oplossing. “Het klinkt hard, en men is geneigd te denken dat de internationale gemeenschap zegt: als het niet goedschiks kan dan maar kwaadschiks. Onze taak is het nu juist in de gesprekken met de Iraakse minister duidelijk te maken dat de beslissing tussen oorlog en vrede in feite in Bagdad wordt genomen en dat er geen vreedzame politieke oplossing mogelijk is als Irak blijft weigeren Koeweit te ontruimen en de andere eisen uit de Veiligheidsraadresoluties in te willigen.”

Volgens de Nederlandse minister is het daarom van het grootste belang dat de persoonlijke boodschappen van Amerikaanse en Europese zijde “gelijkluidend” zijn, langs dezelfde lijnen worden gebracht en dat er op geen enkele wijze de suggestie wordt gewekt van mogelijke misverstanden over de vastbeslotenheid van de internationale gemeenschap om de daad bij het woord te voegen.

Op de vraag of een gesprek tussen de EG-trojka en Tareq Aziz nog zin zou hebben als het gesprek tussen Baker en Aziz volgende week op een fiasco zou uitlopen zei Van den Broek dat de EG zich in dat geval desondanks bereid zou moeten houden dat gesprek te voeren. Het zou volgens hem dan door Irak zelf overwogen moeten worden of men het gesprek doorgang wil laten vinden “uit welke verwachting dan ook”. “Wij houden ons in ieder geval bereid om op 10 januari dat gesprek te voeren”, zo zei de Nederlandse minister.

In de loop van de vergadering gisteren had zich een duidelijke splitsing gemanifesteerd onder de EG-lidstaten over een voorstel dat de Franse minister van buitenlandse zaken Dumas had ingediend en waarvan de kern was dat alleen de aankondiging van Irak om zich uit Koeweit terug te trekken voldoende zou zijn om te voorkomen dat het zou worden aangevallen. Met name Duitsland en Italie ondersteunden dat plan. Het Verenigd Koninkrijk, Portugal en Nederland waren daar echter tegen.

De daaropvolgende discussie over de vraag of de EG Irak ook zou uitnodigen voor een gesprek zonder aanvaarding van de Amerikaanse uitnodiging werd echter “ingehaald” door het verrassende bericht dat Irak akkoord ging met een ontmoeting tussen Baker en Aziz in Geneve. Het feit dat het beraad van gisteren daarna snel was afgelopen moet echter volgens Van den Broek niet zo worden geinterpreteerd als zouden de EG-lidstaten “door de gong zijn gered”

    • Frits Schaling