Prijzen drastisch hoger in Sovjet-Unie

MOSKOU, 3 JAN. De prijzen zullen de eerste helft van dit jaar in de Sovjet-Unie aanzienlijk stijgen. Duurzame consumptiegoederen zoals auto's, koelkasten, radio's en televisies kunnen vijftig tot zeventig procent duurder worden. Inkomens worden hiervoor gecompenseerd.

Dit zei Anatoly Komin, voorzitter van de staatscommissie voor prijzen, gisteren in een interview met de partijkrant Pravda. De verhoging is volgens hem noodzakelijk in verband met de stijging van de prijzen van grondstoffen en de verlaging van de subsidies.

Waarnemers verwachten dat de eerste weken nog weinig van de prijsverhoging te merken zal zijn. Wel houden ze rekening met een stormloop op de winkels die kan uitlopen op een chaos.

Sinds 1 januari moeten de producenten twee keer zoveel betalen voor grondstoffen als hout en brandstoffen, vijftig procent meer voor metalen en veertig procent meer voor machines. Bovendien heeft president Gorbatsjov op die dag bij decreet een omzetbelasting van vijf procent ingevoerd.

Volgens Komin was ook zonder die maatregelen een prijsverhoging onvermijdelijk, omdat de staat de hoge subsidies niet meer kan opbrengen. Afgelopen jaar ging het in totaal om 90 miljard roebel aan subsidies (omgerekend tegen de nieuwe commerciele koers 55 miljard dollar). Dit jaar zou 50 tot 60 miljard roebel extra nodig zijn om de gestegen grondstofkosten en omzetbelasting voor de consument te neutraliseren.

Omdat de staat de lonen en pensioenen wil compenseren voor de gestegen prijzen, zal de prijsverhoging via een omweg toch weer op de staatsbegroting drukken.

De regering wil de prijsverhoging strak in de hand houden en in geen geval overlaten aan de markt, zoals eerder is bepleit in het 500-dagenplan van de econoom Sjatalin. De regering heeft alleen de prijs van luxe goederen op 15 november vorig jaar geheel vrij gemaakt.

Komin stelde dat voor een succesvolle prijshervorming samenwerking tussen de republieken noodzakelijk is, omdat anders prijsconcurrentie tussen de republieken ontstaat. Als voorbeeld noemde hij de stad Moskou waar het statiegeld op lege flessen voor alcoholische dranken met 150 procent werd verhoogt in verband met de grote schaarste. De stad werd vervolgens overspoeld met goedkopere lege flessen uit andere regio's. (Reuter, UPI, AFP)