A star is born

Hoewel ik geen dekaan ben - dekanen zijn de waarzeggers van onze tijd, zonder theebladeren of koffiedik scheppen zij de toekomst van ook uw kind - is er wel eens een ouder die mij raad vraagt: dient Edwin een zwaar pakket te kiezen of niet. Als ik dan gevraagd heb naar dit en dat, schoenmaat, voorkeursgroente en staat van onderhoud van de ouderlijke woning, zeg ik dat Edwin het zelf waarschijnlijk het beste weet.

Soms doe ik ongewenste uitspraken en raad ik de jongeman aan een expressievak te kiezen. Dit vindt men vreemd: Edwin kan niet tekenen, tekenen kun je niet leren en mocht dit wel kunnen, dan heeft hij er niets aan.

Tekenen, handvaardigheid en muziek zijn de zogenaamde expressievakken, Nederlands wordt er niet toe gerekend. Deze vakken kunnen als eindexamenvak gekozen worden. Hun status is gering. Veel scholen bieden slechts een van deze vakken aan als examenvak en ieder jaar hoopt de vakdocent dat er voldoende aanmeldingen voor een cluster zijn. Een klasje met 6 leerlingen muziek heeft grotere clusters bij de andere vakken tot gevolg, dat vinden collega's niet leuk.

Hierbij beveel ik aan: laat uw kind een expressievak kiezen. Dat is heel belangrijk, omdat... ..Ach, hoe moet ik het uitleggen. Iedereen die een blues uit zijn gitaar wringt, op vakantie waterverfjes maakt, stil prachtige gedichten schrijft, de kinderen weet te vereeuwigen in klei, de mooiste siertuin in de straat schept of op een andere manier uiting weet te geven aan, ja aan wat, die weet het.

Begrijp me goed: ik bedoel niet dat het best aardig is om naast nuttige vakken zoals wiskunde en Engels ook iets leuks te doen, voor een hobby later. Nee, als onderwijs er is om jonge mensen iets bij te brengen dat van waarde is voor hun functioneren als volwassene, moeten zij een notie krijgen van scheppende arbeid. Dat is veel belangrijker dan Pythagoras, redox-vergelijkingen en de wet van Ohm. Maar in ons vermaterialiseerde deel van de wereld vinden velen zo'n gedachte een bewijs, dat de boodschapper geen benul van de realiteit heeft.

Kort geleden speelden collega's een aftandse klucht. Achter in de zaal wachtte ik op plaatsvervangend schaamrood, dat in het donker dwingt schoenpunten te bestuderen. En toen opeens: pats. Daar stond de buurman uit lokaal 14. Het is iemand die 's avonds Beethoven opzet, muziek vol oudere dus hanteerbare emoties. Hoe is het mogelijk. Wat is het prachtig dat zo'n middelbare meneer zo'n rationele schil uittrekt en een dijk van een butler creeert: lachwekkend, ontroerend en hartveroverend. Wie weet, zal hij ooit nog eens snikken en sterven in een heldenrol, zullen alle emoties uit z'n lijf gieren. Wie weet is er weer eentje gewonnen voor het kleine kamp van voorstanders van expressievakken. Wie weet. Dit staat vast: a star is born.

    • Rob Knoppert