Gala met bleke Russische sterren

Nieuwjaarsgala van Het Nationale Ballet: Zwanenmeer met als gastsolisten Olga Tozijakova en Dimitri Mikhailov. Gezien: 1-1 1991 in Muziektheater, Amsterdam.

Het is een prima initiatief van Het Nationale Ballet om op Nieuwjaarsdag een feestelijke middagvoorstelling met gastsolisten te organiseren, voorafgegaan door een 'champagnebrunch' en besloten met de uitreiking van de Alexandra Radius-prijs en een receptie. Ditmaal was het ballet Rudi van Dantzigs produktie Het Zwanenmeer en waren de solisten afkomstig uit het Moskouse Bolsjoi-ballet. Dat beloofde dus veel, want waar het de pure klassieke dans betreft staat de Russische scholing bijna garant voor kwaliteit van de bovenste plank.

Het werd helaas een bittere teleurstelling. De nog jonge Dimitri Mikhailov in de rol van prins Siegfried bleek ternauwernood opgewassen tegen een volwaardige interpretatie zoals die Van Dantzig voor ogen staat. Technisch is hij redelijk bekwaam; hij laat mooie, lichte, hoge sprongen zien maar echt briljant is zijn dansen zeker niet en sporen van onzekerheid weet hij nog niet effectief te verbloemen. Zijn interpretatievermogen is bescheiden en hij komt over als een sympathieke, nog wat kinderlijke jongeman die nog veel te leren heeft en voorlopig de Nationale Ballet-prinsen niet overschaduwt.

Zijn partner Olga Tozijakova, in de dubbelrol van Odette-Odile, is van ander hout gesneden: van een bikkelhard soort. Haar grootste aandacht lijkt uit te gaan naar het zo hoog mogelijk optillen van de benen die inderdaad moeiteloos tot aan de oren komen. Haar schouders doen dat helaas ook en haar armvoering is ronduit lelijk. Veel overmatig gestrekte ellebogen die een harde, stugge lijn veroorzaken en handen die met hun constant stijf uitgespreide vingers meer aan bossen wortelen doen denken dan aan levende, sprekende lichaamsdelen. Zij is bovendien weinig muzikaal, technisch niet zo virtuoos als zij ons wil doen geloven en ze heeft een onaangename manier om applaus te forceren en langer te laten duren dan gerechtvaardigd is. Het is mij een raadsel waarom Rudi van Dantzig haar voor dit gastoptreden heeft uitverkoren. Het is bijna een belediging voor de eigen zwanenkoninginnen van het gezelschap, die stuk voor stuk artistiek heel wat meer in huis hebben en het werk dan ook beter tot zijn recht laten komen.

In de serie Zwanenmeer-voorstellingen van het Het Nationale Ballet wordt trouwens goed tot zeer goed gedanst. Het corps de ballet, vaak rommelig en ongelijk, was in de voorstellingen die ik zag over het algemeen verheugend exact en belangrijke half-solistische rollen werden vervuld door een aantal verrassende nieuwkomers. Tot hen behoorden Marieke Simons, levendig en muzikaal in zowel het pas de trois als het pas de six, Kumiko Hayakawa, stijlvol en precies in het pas de six, en (ofschoon hij nog wat voorzichtig was) Ruben Brugman als prinsenvriend Alexander, een rol waarin Reinbert Martijn sterk blijkt te zijn gegroeid.

De Alexandra Radius-prijs, ingesteld door de Vrienden van Het Nationale Ballet en uitgereikt door Radius zelf, ging dit jaar naar Caroline Sayo Iura voor haar voortreffelijke vertolkingen in onder meer Sleeping Beauty, Het Zwanenmeer, Requiem en Tsjaikovski Pas de Deux.

    • Ine Rietstap