Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Polen kiezen Lech Walesa tot president

WARSCHAU, 10 dec. – Lech Walesa is tot president van Polen gekozen. Hij kreeg circa 75 procent van de stemmen. Zijn grote rivaal, de zakenman-miljonair Stanislaw Tyminski, behaalde 25 procent van de stemmen.

De opkomst bij de verkiezingen bedroeg 53 procent. Walesa toonde zich gisteravond tevreden over de uitslag toen hij met zijn echtgenote Danuta voor zijn hoofdkwartier in Gdansk werd verwelkomd door een menigte van duizenden mensen.

De nieuwe president liet weten ‘de president van alle Polen’ te willen zijn. Hij zei zich bewust te zijn van de grote verantwoordelijkheid die het ambt met zich meebrengt. ‘We moeten het nieuwe Polen bouwen, het Poolse huis waarin plaats is voor iedereen, werk voor iedereen en een toekomst voor iedereen’, aldus de 47-jarige Walesa.

Hij zei er van overtuigd te zijn dat Polen zijn kansen kan benutten en de grote problemen kan overwinnen. ‘Ik ken de problemen, ik zie ze en los ze op’, aldus een stralende Walesa die met rood-witte bloemen zijn hoofdkwartier binnentrad en nipte aan een glas champagne.

In het hoofdkwartier van zijn tegenstander was de sfeer bedrukt. Tyminsky zei dat zijn aanhangers waren bedreigd en dat hij het slachtoffer was geworden van een lastercampagne. Hij weigerde eerst elk commentaar, maar liet later weten toch blij te zijn met de miljoenen Polen die vertrouwen in hem stellen.

Tyminski kreeg de meeste steun in de kleine steden en de dorpen, respectievelijk circa 28 en 35 procent van de stemmen. In de grote steden was Walesa met ruim 84 procent van de stemmen de grote overwinnaar. Zijn tegenstander behaalde onder de jonge kiezers relatief meer aanhang dan onder ouderen.

Het is niet duidelijk of de 43-jarig Tyminski in Polen blijft, of dat de zakenman met de Canadees-Poolse en Peruaanse nationaliteit terugkeert naar zijn huis in Toronto. Tyminski zei zich moreel verplicht te voelen in Polen te blijven wonen. Hij voegde er wel aan toe een besluit te zullen nemen in overleg met zijn Peruaanse vrouw.

Pag. 5: Polen kiezen Lech Walesa tot president

Volgens berekeningen is de zege van Walesa juist zo groot omdat de aanhang van alle vier kandidaten die twee weken geleden in de eerste ronde werden uitgeschakeld, massaal op Walesa hebben gestemd. Walesa toonde zich opgetogen over de 75 procent. ‘Ik had gezegd dat ik 80 procent zou halen. Het is me bijna gelukt.’

Morgen zal in het Poolse parlement, de Sejm, het ontslag van de regering-Mazowiecki worden besproken. Mazowiecki, die in de eerste ronde werd uitgeschakeld door Tyminski, heeft altijd gezegd geen premier onder president Walesa te willen zijn. Walesa heeft de laatste maanden laten doorschemeren diverse kandidaten te hebben voor het premierschap, maar heeft elke kanshebber steeds in het ongewisse gelaten. Waarnemers noemen namen als Jaroslaw Kaczynski, de leider van de Centrum-Alliantie die is opgericht om Walesa tot president te laten kiezen. Diens tweelingbroer Lech Kaczynski, de vice-voorzitter van Solidariteit, wordt eveneeens tot de kandidaten gerekend. Ook Jacek Merkel, de campagneleider van Walesa en enkele andere voormannen uit de verkiezingsstaf, worden als kanshebbers gezien. Als grote verrassing wordt de naam van de minister van financien, Leszek Balcerowicz, genoemd die Polen op het pad van de economische hervormingen heeft gezet. Walesa heeft echter steeds scherpe kritiek op het Balcerowicz-plan geuit, en gezegd dat een aantal veranderingen nodig is. Walesa liet ook gisteravond in het midden wie hij zal belasten met de vorming van een nieuw kabinet. ‘De komende premier weet het nog niet, ik weet het wel’, aldus Walesa glimlachend.

Pag. 9: Hoofdartikel