Contraband: balans tussen orde en chaos

Concert: de Contraband o.l.v. tromponist/componist Willem van Manen, bestaande uit drie trompetten, drie trombones, vijf rieten, piano, bas en slagwerk. Gehoord: 29/11 BIMhuis, Amsterdam. Volgende concerten: 3/12 Vredenburg, Utrecht, 7/12 Oosterpoort, Groningen (Jazz Marathon), 10/12 Wilhelmina, Eindhoven, 13/12 Paradox, Tilburg, 18/12 Schouwburg, Deventer, 22/12 Muziekcentrum, Enschede.

De beste manier om in vorm te blijven is elke dag spelen - dat geldt zowel voor voetballers als voor orkesten. Elke dag optreden, dat was het grootste 'geheim' van de Amerikaanse big bands. Toen die routine niet meer mogelijk was - big bands werden eenvoudig te duur - had iedere leider zijn eigen oplossing om toch continuiteit te bereiken. De een zocht het vooral in strenge discipline (bijvoorbeeld Buddy Rich), een ander in een vast repertoire (Count Basie), weer een ander in het bijeen houden van een vaste groep musici (Duke Ellington).

Dat Willem van Manen deze drie mogelijkheden met succes combineert, bleek gisteren in het BIMhuis. Ondanks het feit dat de Contraband maar enkele weken per jaar functioneert, viel er absoluut niets te bespeuren van rafelige arrangementen, 'leesvrees' of onzekere solo's.

De Contraband klonk als een klok zonder dat nuttige instrument qua voorspelbaarheid concurrentie aan te doen. Voor een groot deel is dat ongetwijfeld te danken aan het feit dat de bezetting sinds de cd Contraband-Live at the BIMhuis uit 1988 nauwelijks is gewijzigd. De musici kennen elkaar en dat was te merken, zowel in 'oude' repertoirestukken als Nimm die U-Bahn en T twee als in de premieres van Co Sini en Toons Tonen, opgedragen aan trompettist Toon de Gouw.

Dat Van Maanen de betrekkelijke orde van Igor Stravinsky even interessant vindt als de al even betrekkelijke chaos van Duke Ellington, was aan beide stukken goed te horen. Ook Toni, een nieuwe bijdrage van rietblazer Eckhard Koltermann getuigde van een dergelijk evenwicht tussen orde en vrijheid. Dat het wat de solistische bijdragen betreft gisteren ook uitsluitend rozegeur en maneschijn was, kan bij dit alles geen toeval zijn. Lang leve de Contraband dus, al is het maar drie weken per jaar.