Onderwijsbond beducht voor basisvorming; Felle kritiek op 'halfslachtig' voorstel Wallage

ROTTERDAM, 29 nov. - 'Massa-instituten waar ongeinspireerd onderwijs wordt gegeven.' Die ziet de onderwijsbond ABOP ontstaan met de komst van de basisvorming zoals die door staatssecretaris Wallage (onderwijs) is voorgesteld.

De grootste onderwijsvakbond hield gisteren in Rotterdam een studiedag over de basisvorming, de nieuwe gemeenschappelijke onderbouw in het voortgezet onderwijs. De organisatie leverde felle kritiek op de 'halfslachtigheid' van het compromis waar na twintig jaar discussie in de Tweede Kamer een meerderheid voor lijkt te bestaan. In dat voorstel volgt, na het gemeenschappelijke lesprogramma dat snelle leerlingen eerder kunnen afronden dan langzame, de voorbereiding op de categorale eindexamens binnen zo breed mogelijke scholengemeenschappen.

Hoewel de ABOP zich officieel achter de basisvorming heeft gesteld, heeft de organisatie haar middenschool-idealen nooit echt losgelaten. Gisteren riep ABOP-bestuurster J. Lakmaker de staatssecretaris dan ook op de categorale eindexamens af te schaffen. Alleen zo kan de hardnekkige neiging van ouders worden doorbroken om het lager beroepsonderwijs te omzeilen en 'zo AVO mogelijk' te kiezen voor hun kinderen (AVO staat voor 'algemeen vormend onderwijs'). De laatste jaren is het leerlingenaantal in het lager beroepsonderwijs (LBO) sterker teruggelopen dan het totale aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs.

De ABOP vreest dat de aanmoedigingspremies die Wallage wil geven om de stichting van brede scholengemeenschappen van LBO tot VWO te stimuleren, niet voldoende zijn om het LBO van de ondergang te redden. Lakmaker verwees naar een vorige week gepubliceerd onderzoek waarin het ministerie de bereidheid tot fusies in het voortgezet onderwijs inventariseerde. Die bleek er wel te zijn, maar vaak buiten LBO-scholen om.

De staatssecretaris heeft er voor gekozen brede scholengemeenschappen niet wettelijk af te dwingen. De ABOP vindt echter dat de staatssecretaris 'al of niet gedwongen door een politieke meerderheid de moed moet hebben om een aantal harde maatregelen te nemen'. Wallage's toezegging vorige week in Groningen 'na twee jaar wellicht alsnog wettelijke maatregelen te nemen als brede fusies uitblijven', deed Lakmaker af als 'een vage belofte.'

Ook de belofte van de onderwijsvernieuwing wordt volgens de ABOP in de voorstellen niet waargemaakt. Er komen te weinig faciliteiten voor praktijkgericht, individueel onderwijs. De nascholing is meer gericht op de schoolmanagers van straks dan de leerkrachten die de vernieuwing moeten uitvoeren.

Staatssecretaris Wallage, die ook op de studiedag aanwezig was, dankte de ABOP hartelijk voor haar felle kritiek. Zelf heeft hij nooit een geheim gemaakt van zijn middenschool-idealen. De kritiek van de ABOP helpt hem straks bij de parlementaire behandeling van de basisvorming tegen de sterke tegenkrachten die integratie in het voortgezet onderwijs afwijzen, zo zei hij.

Wallage verdedigde de huidige voorstellen als het enig haalbare compromis in een maatschappij waarin idealen uit de jaren zeventig zoals spreiding van kennis, macht en inkomen het grotendeels hebben moeten afleggen. 'Dat is niet alleen te wijten aan een falende onderwijspolitiek. Dat zou een te provinciale pedagogische visie zijn.'