Noodkreet rabbijn Perets krijgt echter opvallend weinig gehoor; Komst niet-joden baart minister Israel zorg

TEL AVIV, 29 nov. - Met documenten die moeten bewijzen dat zeker 30 procent van de Sovjet-immigranten volgens de Halacha, het joodse rechtenstelsel, geen joden zijn, is de Israelische minister van immigrantenopvang, rabbijn Yitzhak Perets, een dezer dagen bezorgd uit Moskou naar Jeruzalem teruggekeerd.

Tot grote woede van Russische immigrantenorganisaties luidde de bewindsman vorige week in vraaggesprekken met de Israelische media vanuit de Sovjet-hoofdstad de alarmbel. Als het aan hem ligt wordt aan de immigratie van deze goiem (niet-joden) zo snel mogelijk paal en perk gesteld. 'Het joodse karakter van de staat Israel wordt erdoor bedreigd', waarschuwde hij. 'Het aantal gemengde huwelijken in Israel zal schrikbarend toenemen.'

Minister Perets heeft nog niet verduidelijkt hoe hij Israel voor deze 'ramp' wil behoeden en wat de verborgen redenen zijn van zijn sensationele onthullingen. Het ligt echter voor de hand dat hij de historische 'wet op terugkeer', die Israels grenzen opent voor immigranten die een joodse grootvader hebben, dusdanig wil amenderen dat het percentage niet-joden drastisch zakt.

Ongetwijfeld spelen bij deze minister van de Sefardische (Noordafrikaanse joden) Shas-partij diep- religieuze motieven een rol. Sommigen verdenken hem er echter van om nog andere redenen de vloedgolf van Sovjet-immigranten te willen dempen: Israel beschikt niet over de middelen om in drie a vier jaar een miljoen Russen te huisvesten en ook nog werkgelegenheid te bieden, en hun komst verstoort het etnisch evenwicht tussen Sefardiem en Ashkenaziem (joden van Oosteuropese oorsprong) ten gunste van de laatste groep. Het uitgesproken niet-religieuze karakter van de immigratiegolf uit de Sovjet-Unie zal bovendien zijn stempel zetten op de politieke verhoudingen. De religieuze partijen, die nu op de wip zitten tussen Likud en de Arbeiderspartij, zullen door de verwachte structurele en demografische veranderingen in de Israelische maatschappij hun macht verliezen.

Weinig gehoor

In religieuze kringen heeft de noodkreet van Perets niettemin opvallend weinig gehoor gekregen. Zelfs zijn partijgenoot minister van binnenlandse zaken Arieh De'ri betwist Perets' statistieken. Volgens hem laat slechts 4,8 procent van de Sovjet-immigranten zich bij aankomst in Israel als niet-joden registreren. Dit percentage kan toch aanmerkelijk hoger liggen, omdat de ambtenaren van het ministerie van binnenlandse zaken verplicht zijn immigranten die zich bij aankomst joden noemen als joden te registreren. Zij hebben niet het recht de nieuwkomers op dit uiterst gevoelige punt aan de tand te voelen.

Israels twee opperrabbijnen hebben zich tot dusverre in het openbaar in negatieve zin van commentaar onthouden op het hun bekende verschijnsel van de halachische niet-joden onder de Sovjet-immigranten. Hoewel zeer streng in hun halachische opvattingen brengen zij begrip op voor de bijzondere omstandigheden waaronder de joden in de Sovjet-Unie hebben moeten leven. Zij weten dat de joden in het communistische systeem tot assimilatie werden gedwongen en door het anti-religieuze beleid in twee generaties van hun joodse wortels zijn vervreemd. En zij aanvaarden dat halachische niet-joden uit gemengde huwelijken met hun huwelijkspartners en aangetrouwde niet-joodse verwanten naar Israel komen.

Assimilatieproces

De opperrabbijnen gaan ervan uit dat de grote halachische problemen die de Sovjet-immigratie met zich meebrengt geleidelijk zullen worden opgelost. Zij geloven dat voor de eerste keer in de moderne geschiedenis niet-joden (in Israel) een joods assimilatieproces zullen ondergaan en op natuurlijke wijze tot het jodendom zullen overgaan. De opmerkelijke soepelheid van deze hoogste joodse religieuze gezagsdragers in de joodse staat wordt ingegeven door een diep joods gevoel voor het historisch karakter van de massa-immigratie uit de Sovjet-Unie.

Tenzij minister Perets erin slaagt hen na zijn bezoek aan Moskou tot andere gedachten te brengen zullen de opperrabbijnen de immigratie uit de Sovjet-Unie niet in gevaar willen brengen. Verdere 'verjoodsing' van de 'wet op terugkeer' - de basis-wet van Israel - zou voor honderdduizenden Russen met joodse bloedverwanten de poorten tot de joodse staat sluiten.

Met dit sterke menselijke argument zijn immigrantenorganisaties, politici uit vrijwel alle partijen en de belangrijkste kranten tegen Perets uitgevaren. De bewindsman wordt ervan beschuldigd de immigratie uit de Sovjet-Unie, waarnaar zo lang is uitgekeken, te saboteren. In de Israelische verhoudingen is dat een ernstige aanklacht. Ook premier Yitzhak Shamir, die kwaad naar Moskou belde toen Perets daar zijn tijdbom onder de immigratie plaatste, heeft geen begrip voor de provocerende stellingname van zijn minister.