Kerncentrales minder veilig dan gedacht

ROTTERDAM, 29 nov. - De bestaande typen kerncentrales zijn wellicht minder veilig dan tot nu toe werd aangenomen. Nieuwe analyses van al bestaande ongevalscenario's, actueel geworden na het ongeluk met Tsjernobyl, wijzen in die richting. De nieuwe inzichten maken het stilleggen van Nederlands enige drukwaterreactor, de 500 megawatt centrale van Borssele, gewenst.

Dat vindt de Bezinningsgroep Energiebeleid die dit onder meer concludeert op grond van een artikel van prof. C. D. Andriesse in het juli-nummer van het maandblad 'Energiespectrum' en de reacties daarop in het december-nummer van dat blad. Prof. C. Turkenburg, voorzitter van de Bezinningsgroep, deelt mee dat de groep binnen enige weken het ministerie van Sociale Zaken zal adviseren Borssele stil te leggen. Sociale Zaken is verantwoordelijk voor de reactorveiligheid in Nederland.

De Bezinningsgroep Energiebeleid werd opgericht in 1974 en bestaat uit een dertigtal personen uit kringen van wetenschap, vakbeweging, industrie en 'beleid'. De groep concentreert zich tegenwoordig op alle aspecten van hetenergiebeleid.

In het juli-nummer van 'Energiespectrum' beschrijft Andriesse, medewerker van de KEMA en hoogleraar in Utrecht, een scenario dat uiteindelijk tot een explosie van de reactorkern zou kunnen leiden. Hoe groot de kans op die mogelijkheid is blijft buiten beschouwing. Andriesse betoogt dat in een drukwaterreactor theoretisch een gevaarlijke toestand kan ontstaan als plotseling veel koud water (dat altijd ter koeling rond de splijtstofstaven wordt gepompt maar ook een functie heeft in de regeling van de 'reactiviteit' van de reactor) wordt binnengelaten juist op het moment dat daarin de reactiviteit stijgt ('positieve reactiviteitsstoring'). Bij een positieve reactiviteitsstoring komen meer uranium splijtende ('thermische') neutronen vrij dan voor het in stand houden van het beoogde aantal splijtingen noodzakelijk is.

Normaal gesproken wordt zo'n storing snel opgeheven dooor diverse terugkoppelingsmechanismen die samen de intrinsieke veiligheid van de reactor vormen. (Een externe regeling met regelstaven zal al gauw te traag zijn.) Het abrupt binnenlaten van koud water, theoretisch denkbaar, zou echter tot een gevaarlijke meekoppeling kunnen leiden omdat koud water beter modereert (meer splijtende neutronen vormt) dan warm water. De gevolgen zijn dan misschien moeilijk beheersbaar.