Hoge verwachtingen in SU baren Bonn zorgen

BONN, 29 nov. - Terwijl in de Bondsrepubliek van alle kanten particuliere acties worden georganiseerd om de bevolking van de Sovjet-Unie met voedsel en medicijnen door de winter te helpen, groeit in Bonn tegelijkertijd de vrees voor te hoge verwachtingen in Moskou.

In de Sovjet-hoofdstad zei Horst Teltschik, een van de eerste adviseurs van kanselier Kohl, gisteren in televisie-interviews dat hij zich over zulke te hoge verwachtingen 'grote zorgen maakt'. Teltschik leidt in Moskou een ambtelijke delegatie die moet inventariseren welke Duitse spoedhulp het dringendst nodig is en hoe die zonder bureaucratische barrieres werkelijk bij de meest behoeftigen kan aankomen.

President Gorbatsjov en andere Sovjet-gesprekspartners hadden tegenover Teltschik geen geheim gemaakt van het risico dat hulppakketten niet op de goede plaats aankomen doordat de bureaucratie ondoordringbaar blijft of de zwarte handel er zich op grote schaal van meester maakt. Daarom zal het toezicht op het transport en de distributie van de zendingen zoveel mogelijk tot op het laatste ogenblik ook bij het Rode Kruis en andere Duitse hulporganisaties als Caritas en Care berusten, zo is afgesproken.

Aan Sovjet-kant wordt daarvoor een regeringscommissie gevormd waarin vijftien ministeries vertegenwoordigd zullen zijn. Op de vraag of dat op zichzelf de bureaucratische barrieres niet vergroot antwoordde Teltschik: 'Wij houden ons maar vast aan de voorzitter van die commissie'. Hij waarschuwde ervoor de hulp alleen op de grote steden te richten en noemde de gebieden rond het Aral-meer en Tsjernobyl als concrete voorbeelden van streken waar snel medicijnen en kindervoeding heen moeten.

Er rolt intussen een massale actiegolf door de Bondsrepubliek. Kanselier Kohl en minister Genscher (buitenlandse zaken) hebben hun landgenoten gisteren voor de televisie opgeroepen snel te helpen. Kohl beklemtoonde dat de Duitsers nu Gorbatsjov en zijn hervormingspolitiek moeten helpen nadat deze zo'n grote rool had gespeeld voor de Duitse eenwording. Genscher sprak van de noodzaak 'van gemeenschappelijke Europese solidariteit' en van 'de vriendschap met de mensen in de Sovjet-Unie'.

Behalve het Rode Kruis, Caritas en Care (de internationale organisatie die in vroeger jaren de Amerikaanse hulp aan de Bondsrepubliek coordineerde) zijn de beide grote Duitse televisienetten en een flink aantal kranten en weekbladen daarbij actief. Zo uiteenlopende periodieken als het bezadigde weekblad Die Zeit, het massablad Bildzeitung, het geillustreerde blad Stern roepen op tot snelle hulp aan de Sovjet-Unie.

Er is daardoor nu een groot aantal bankrekeningsnummers waarop Duitsers giften kwijt kunnen of de tegenwaarde van een of meer voedselpakketten kunnen storten. De Bildzeitung publiceerde vanmorgen al een prominentengalerij en vermeldde daarbij wie voor welk bedrag voedselpakketten had geschonken. In Die Zeit werd meegedeeld hoeveel de uitgever beschikbaar had gesteld. Het meest aanbevolen voedselpakket (van het Rode Kruis) kost 25 of 50 mark. Eerste massale zendingen zijn al onderweg, vanmorgen werd bijvoorbeeld 35.000 ton uit Hannover naar Moskou gevlogen.