Delors wil twaalf parlementen beter informeren over Europa

ROME, 29 nov. - De voorzitter van de Europese Commissie, Jacques Delors, wil speciale voorzieningen treffen om de nationale parlementen in de twaalf lidstaten van de EG op de hoogte te houden van wat er in de Brusselse machinerie gaande is.

Delors heeft gisteren voorgesteld per 1 januari volgend jaar Europese commissarissen aan te wijzen die op regelmatige basis contacten met de nationale volksvertegenwoordigingen moeten onderhouden. Hij deed dit in Rome tijdens een rede tot de 'Assisen', de gezamenlijke vergadering van 258 afgevaardigden uit alle nationale parlementen in de Europese Gemeenschap plus het Europese Parlement.

Deze bijeenkomst wordt voor het eerst in de geschiedenis gehouden en is bedoeld om een signaal naar de regeringen van de EG-landen te geven. Deze zouden bij de komende 'intergouvernementele conferenties' over de vorming van een volledige Economische en Monetaire Unie (EMU) en een Europese Politieke Unie (EPU) er voor moeten zorgen dat het democratische gehalte van de EG wordt vergroot.

Delors' plan kreeg een gemengd onthaal. Vertegenwoordigers van nationale parlementen zagen er in het algemeen wel iets in. 'Het is een nuttig plan voor het Europees bijwerken van nationale volksvertegenwoordigers', zei het Nederlandse Tweede-Kamerlid voor de PvdA Erik Jurgens. Maar leden van het Europese Parlement waren minder tevreden. De christen-democraat Jean Penders was ronduit sceptisch: 'Wij controleren de Europese Commissie. De nationale parlementen controleren hun regeringen. Je geeft de Europese Commissie zo de kans de twee parlementen tegen elkaar uit te spelen.'

Meer macht

De Europarlementariers proberen met deze 'Assisen' hulp te krijgen van hun collega's uit nationale volksvertegenwoordigingen in hun streven meer democratische macht te verwerven. Veel nationale parlementariers maken zich echter grote zorgen over het weglekken van hun bevoegdheden naar de EG, vaak zonder dat het Europese Parlement er beter van wordt.

Toch lijken de meeste nationale parlementariers wel bereid hun collega's in het Europese Parlement van meer democratische instrumenten te voorzien. Vooral uit de Duitse Bondsdag komt loyale bijval voor het streven van de Europarlementariers. Bij de volgende Europese verkiezingen (in 1994) kan de kiezers niet opnieuw worden verteld dat de bevoegdheden van het Europese Parlement later zullen worden vergroot, aldus de voorzitter van de Bondsdag, Rita Sussmuth. 'Het heeft die bevoegdheden nu nodig, niet over tien jaar.' En ze pleitte er onder andere voor het Europarlement een recht van initiatief en een medebeslissingsrecht te geven om de Europese Commissie en de ministerraden van de EG doeltreffend te kunnen controleren.

Ook uit Franse en Britse parlementaire kringen wordt steun betuigd aan het idee de instellingen van de Europese Gemeenschap op democratische wijze te laten werken via een krachtig Europarlement. De grote meerderheid in de volksvertegenwoordigingen van het gastland Italie en van de Benelux-landen zit traditioneel al op deze lijn.

De sfeer van welwillendheid werd echter even verstoord door kritische uitlatingen die de Italiaanse minister van buitenlandse zaken, Gianni de Michelis, eerder deze week in besloten overleg met socialistische parlementariers had gedaan over het functioneren van het Europarlement. De bewindsman, momenteel voorzitter van de Europese ministerraad, merkte daarbij op dat deze Europese volksvertegenwoordiging 'lijdt aan gebrek aan

liteit' en dat de Europarlementariers 'verlangens verwarren met realiteit'. De voorzitter van het Europese Parlement, de Spanjaard Enrique Baron Crespo, vergeleek De Michelis meteen met Margaret Thatcher. 'Op dit moment, nu zij (Thatcher) er niet meer is, nemen anderen haar stokje over als tegenstander van een federaal Europa.' En de Italiaanse pers vroeg zich af hoe het Europese gezicht van Italie er nu precies uitziet: de kleine stappen vooruit, waar De Michelis nu voor pleit of het doorstoten naar de federale Europese Unie, wat hoog in het vaandel van premier Giulio Andreotti staat.

Leidraad

De vroegere Franse president Valery Giscard d'Estaing, die nu de liberale fractie in het Europese Parlement aanvoert, maakte zich gisteren sterk voor een federalistisch en gecentraliseerd Europa. Het 'subsidiariteitsbeginsel', dat steeds meer opduikt in het Europese spraakgebruik, moet daarbij leidraad zijn. Dat wil volgens Giscard zeggen: Aan de Europese Unie moeten die beleidsterreinen worden overgedragen 'welke voor het functioneren ervan onmisbaar zijn', en op nationaal vlak moeten de bevoegdheden worden behouden 'die noodzakelijk zijn voor de handhaving van onze identiteit en voor onze manier van leven'.

Om de Europese monetaire eenheid te versnellen stelde hij voor met ingang van 1 januari 1993 de ecu, de Europese rekeneenheid, de monetaire eenheid binnen de instellingen van de EG te laten zijn. Alle handelingen op bijvoorbeeld het gebied van de begroting, de landbouwuitgaven en de hulp aan achtergebleven regio's, zouden dan verplicht in ecu's moeten worden uitgevoerd. Daarbij zou het volgens hem gaan om een bedrag van circa zestig miljard ecu per jaar.