China plotseling vaag over stemming in VN

PEKING, 28 nov. - De Chinese minister van buitenlandse zaken Qian Qichen heeft zich vanmorgen voor zijn vertrek naar New York onverwacht vaag en dubbelzinnig uitgelaten over de manier waarop China morgen in de Veiligheidsraad zal stemmen over het gebruik van geweld tegen Irak.

Qian zei tegen buitenlandse correspondenten op het vliegveld dat Amerikaanse persberichten dat China voor de resolutie zal stemmen onjuist zijn. Gevraagd of dit betekent dat China niet voor de resolutie zal stemmen zei Qian: 'Dat denk ik'. Op de vraag of China de resolutie met een veto zal treffen antwoordde Qian: 'Dat heb ik niet gezegd'. Zou China zich dan onthouden? De bewindsman: 'U zult het weten als ik heb gestemd'.

Diplomaten in de Chinese hoofdstad verwachten echter niet dat China zich van stemming zal onthouden, laat staan de resolutie torpederen. Een van hen zei dat de Chinezen waarschijnlijk iedereen tot het laatste moment in onzekerheid willen laten om de prijs voor hun stem zo hoog mogelijk op te voeren. Qian kan zijn cryptische antwoorden later altijd rechtvaardigen met het argument dat de vraagstellers het woord 'geweld' (force) gebruikten, terwijl de ontwerp-resolutie spreekt van 'alle noodzakelijke middelen'. Een zwaarwegende reden waarom China zich niet kan permitteren zich te onthouden of tegen te stemmen is dat Qian na de ministeriele zitting van de de Veiligheidsraad voor het eerst sinds de bloedige gebeurtenissen in Peking van vorig jaar juni een officieel bezoek aan Washington brengt. Qian zei niet te weten of hij door president Bush wordt ontvangen, maar meende dat de Amerikanen zo'n ontvangst behoren te regelen. Daags tevoren zei de woordvoerder van het Witte Huis, Marlin Fitzwater, nog dat de Amerikaanse politiek tegenover China nog ongewijzigd is en dat het bezoek van Qian wel 'contact', maar geen 'uitwisseling' is. Een diplomaat zei: 'Stel dat de Chinezen zich onthouden en dat Qian daarna naar Washington vliegt en glimlachend vraagt om naar het Witte Huis gebracht te worden. Dat is uitgesloten'.

Mocht China toch niet meedoen, dan wordt het onvermijdelijk geacht dat Washington zwaar economisch geschut tegen China in stelling brengt. Wegens zijn economisch bezuinigingsprogramma heeft China zijn importen zeer ingrijpend verminderd, waardoor het dit jaar een handelsoverschot van meer dan 10 miljard dollar met de VS zal hebben. Een lobby in het Congres wil hier zeer harde maatregelen tegen nemen, waaronder de intrekking van China's status als meest begunstigde natie.