Mazowiecki: regering van Polen treedt af

WARSCHAU, 27 nov. - De Poolse premier, Tadeusz Mazowiecki, heeft het aftreden van zijn regering aangekondigd. 'Polen heeft een keuze gemaakt, ik trek er de conclusie uit', aldus Mazowiecki in een korte televisietoespraak. Het hele kabinet zal de dag na de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 9 december zijn ontslag indienen.

Mazowiecki leed in de strijd om het presidentschap een bittere nederlaag. Volgens de laatste uitslagen behaalde hij slechts 18 procent van de stemmen, ruim achter de Canadees-Poolse zakenman-miljonair Stanislaw Tyminski, die ruim 23 procent van de stemmen kreeg. Vakbondsleider Lech Walesa behaalde bijna 40 procent en reageerde gisteren zichtbaar ontevreden. 'Ik moet er nog eens over nadenken om het op te nemen tegen een man die rechtstreeks uit de bush komt', zei hij over Tyminski, die jarenlang in Peru woonde. 'Als hij wint, vlucht ik uit Polen.' In het geval Walesa zich zou terugtrekken zou Tyminski volgens de wet president worden.

Mazowiecki zei het ontslag van zijn regering in te dienen omdat de resultaten van de presidentsverkiezingen aantonen 'dat ons beleid is afgekeurd'.

Pag. 5: Premier Mazowiecki na twee ronde weg De 63-jarige premier was geschokt door de uitslag en gaf Walesa de schuld van de grote nederlaag. 'Ik werd maandenlang geconfronteerd met een campagne tegen de regering, een campagne die werd gekenmerkt door beloftes en demagogische aanvallen.' Mazowiecki werd augustus vorig jaar de eerste niet-communistische premier in Oost-Europa. 'Mijn kabinet zal geen beslissingen nemen die de volgende regering zullen binden', aldus de aftredende premier.

Er ontstond tijdens het beraad een felle discussie over de vraag of de regering de begroting voor volgend jaar nog kan indienen. Minister van financien Balcerowicz was er fel tegen een voorlopige begroting aan het parlement voor te leggen, omdat dan het akkoord met de Wereldbank in gevaar komt. Volgens de meeste ministers moet de begroting, het 'testament' van de regering-Mazowiecki, worden aangepast aan de politieke situatie.

In de tweede ronde van de presidentsverkiezingen maakt Polen een keus tussen Walesa en Tyminski. Na een harde verkiezingscampagne toonde de vakbondsleider uit Gdansk zich gisteravond vol begrip en verzoening tegenover Mazowiecki en zijn regering. 'Ik hoop dat persoonlijke ambities niet de overhand krijgen boven het patriottisme en de verantwoordelijkheid voor de gang van zaken in Polen', aldus Walesa.

Aanhangers van Mazowiecki hebben de Polen aangeraden op Walesa te stemmen. 'De overwinning van Walesa brengt grote risico's met zich mee, maar een zege van Tyminski leidt zeker tot een absolute degradatie van ons land', schreef Adam Michnik vanmorgen, de hoofdredacteur van het dagblad Gazeta Wyborcza. Michnik, die twee weken geleden nog een groot artikel schreef waarom hij niet op Walesa zou stemmen, zegt dat Mazowiecky is vernield door 'agressieve retoriek en geloof in wonderen'. Voor Michnik is er nog maar een keus: op Walesa stemmen en dan 'redden wat er nog te redden valt'.

Tyminski is vol vertrouwen over de tweede ronde. 'Walesa is zenuwachtig, hij durft het niet tegen mij op te nemen', zei Tyminski gisteren op een persconferentie. 'Als hij het niet aandurft, moet hij maar gaan vissen. Ik doe mijn jas uit, ik rol mijn mouwen op en ik ga aan het werk om dit land rijk te maken.'

Tyminski heeft de Polen beloofd een 'geld-democratie' te zullen installeren, waarin iedereen rijk kan worden. In Silezie, de verarmde en vervuilde Zuidpoolse mijnprovincie, kreeg Tyminski meer stemmen dan Walesa. En in de noordelijke provincies Elblag, Slubs en Pila kwam hij op gelijke voet met Walesa. Ook op het platteland wist de miljonair veel stemmen te vergaren.