Leed en ellende

Dit wordt moeilijk. Ik wil twee door mij bedachte filosofische wetmatigheden uitleggen en deze toepassen op een onderwijssituatie.

De eerste wet luidt: de wet van behoud van ellende geldt meestal. Een scherpzinnig criticus zal opmerken dat de wet van behoud van ellende, nota bene al lang geleden door een verstandiger mens verzonnen, juist een wet is omdat deze altijd klopt. Dat is mij te pessimistisch. Dan kun je wel ophouden. Dat wil ik niet, vandaar de nuancering: meestal. Dat biedt hoop, ook al is het niet terecht.

De tweede wet luidt: oud leed is beter dan nieuw leed. Een oude tandenborstel veroorzaakt bloedingen welke je 's morgens vroeg mistroostig in de rode wastafel doen staren. Nee, dan een nieuwe. Deze past noch in de mond noch in de hand. De tweede wet geherformuleerd levert: verandering van leed doet lijden.

Uit de combinatie van deze twee wetten trek ik als conclusie: laten we het bij voorkeur bij het oude laten. Veranderingen leiden zelden tot verbeteringen. Een scherpzinnig criticus zal dit conservatisme noemen. Ik houd het op wijsheid van de ouderdom.

Ook in het onderwijs dient zo weinig mogelijk veranderd te worden. Men houdt zich hier niet aan. Het formatiebudgetsysteem bij voorbeeld: de bron van toekomstig geluk. Ik begrijp uit de krant dat binnenkort een schoolbestuur, dus eigenlijk de schooldirectie, een hoop te vertellen krijgt. Waar dit toe kan leiden toonde een foto in deze krant, genomen in een waarschijnlijk volledig gefiepte school. De beschrijving luidde: ' Bij economie wordt een speciaal voor dit doel geinstalleerde schuifwand opengeschoven en geven twee leraren les aan een dubbele klas.' Erg, he? Wat hangt mij nog boven het hoofd?

Directeur: ' Zeg Rob, je weet onder ons gezegd dat Matthieu niet zo goed orde heeft. Weet je wat: we doen twee klassen bij elkaar, hij geeft les en jij houdt een oogje in het zeil. Omdat je minder lessen hoeft voor te bereiden, kun je een uurtje in de week voor het onderhoud van de drankautomaten zorgen. Volgend jaar korten we de lessen in tot 40 minuten. De 4 uur die je dan uitspaart, kun je gebruiken voor correctiewerk bij gym. Ja, die mensen moeten nog wennen aan multiple choice. Mocht je dat niet leuk vinden, dan kom je af en toe een zaterdag bij mij de tuin doen. Lijkt je dat niet zalig, een verrijking van je arbeidsbestaan.'

Kinderen willen minder les, leraren willen minder les, schoolleiders willen minder gezeur. Over 5 jaar is de lesweek van de gemiddelde leerling teruggelopen tot 17 lesuren van 35 minuten en zal de roep om herziening van het formatiebudgetsysteem steeds luider worden.

Een Engelsman die ik rondreed in dit landje zei het al. ' Waar ik kijk zie ik bergen zand. Wat zijn jullie hier altijd aan het wroeten en graven? Het lijkt wel of iedere vierkante meter eens in de tien jaar moet worden omgespit.' ' Wij verplaatsen onze ellende en verversen ons leed', mompelde ik.

    • Rob Knoppert