Karpov staart hele partij in de muil van het beest

AMSTERDAM, 27 nov. - Gari Kasparov en Anatoli Karpov zijn in hun veertiende partij in de tweekamp om het wereldkampioenschap schaken remise overeengekomen. De gisteren in Lyon afgebroken partij werd vanmorgen niet voorgezet. De stand is nu 7-7. Wereldkampioen Kasparov had de 41ste zet onder couvert afgegeven. Karpov accepteerde het remise-aanbod in de ochtenduren.

Na de kalme partij van zaterdag was dit weer een spektakel zoals in het begin van de tweekamp in New York werd vertoond. Diepe bewondering moet uitgaan naar het spel van Karpov in de laatste fase. Het was verbluffend hoe hij in een situatie waar velen hem al hadden opgegeven, op de been wist te blijven. Karpov was in de opening verrast, hij had veel tijd gebruikt en Kasparov was een gevaarlijke aanval begonnen. Karpov had nog vijf minuten voor veertien zetten. Zijn koningstelling was aan flarden gescheurd, zijn koning moest op een slof en een schoen het veld in. Tegenover hem zat Kasparov, het monster met de duizend ogen. Was er nog hoop? Onverstoorbaar glimlachend deed Karpov razendsnel zijn zetten. Ondertussen trok Kasparov steeds bozer grimassen. Hij rook zijn prooi, maar kon hem toch niet vinden.

Verrassingswapen

Kasparov had een nieuwe opening gevonden, het Schots. Een eerbiedwaardige opening uit de vorige eeuw, op het hoogste niveau alleen nog maar als verrassingswapen toegepast. Kasparov had het nog nooit gespeeld, Karpov had er, als verdediger, wel ervaringen mee die gunstig waren. Maar als Kasparov een nieuwe opening speelt, herschrijft hij meteen de theorie.

Karpov kwam nu wel in moeilijkheden. Na 18 zetten had hij al anderhalf uur nagedacht. Aan verschillende kanten van het bord trokken de spelers ten aanval tegen de vijandelijke koning. De aanval van Kasparov leek gevaarlijker en Karpov had bijna geen tijd meer. Karpov won een toren tegen een paard, maar het was een miserabele buit, want het betekende het einde van zijn aanval. Het is een wonder dat hij daarna niet omver is gelopen. Het is mogelijk dat Kasparov ergens de winst gemist heeft. Aan het einde ging Karpov zelfs remise uit de weg. Een sterk karakter. De hele partij had hij in de muil van het beest moeten staren, zijn vlag stond op vallen, de stelling was ongeveer gelijk, maar toch gunde hij Kasparov de remise door herhaling van zetten niet meteen.

Meer een demonstratie van zelfvertrouwen dan een ernstige winstpoging, denk ik. Commentator Spassky had slechts een korte blik nodig om de afgebroken stelling als remise te beoordelen. Maar Karpov kijkt stralend, zei iemand anders. Dat mocht ook wel. Karpov maakt tot nu toe de meeste indruk door de manier waarop hij met zwart moeilijke situaties weet te redden. In een tweekamp is dat wel een gevaarlijke manier van leven.

Wit Kasparov-zwart Karpov, veertiende partij

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 Het Schots, een klassieke opening die tegenwoordig weinig gespeeld wordt. 3... e5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pd4xc6 b7xc6 6. e4-e5 Dd8-e7 7. Dd1-e2 Pf6-d5 8. c2-c4 Lc8-a6 9. b2-b3 In Timman- Karpov, Ohratoernooi 1985, volgde eerst zettenherhaling door 9. De4 Pf6 10. De2 Pd5 en toen 11. Pd2 9... 0-0-0 Er zijn veel mogelijkheden. 9... Dh4 en 9... f6 is ook gespeeld. 9... Dh4 leidt volgens de Joegoslavische openingsencyclopedie tot goed spel voor zwart. Juist daarom moet Karpov het wantrouwen. 10. g2-g3 Nu zijn de spelers, voor zover ik weet, op onbekend terrein. 10... Td8-e8 11. Lc1-b2 f7-f6 12. Lf1-g2 f6xe5 13. 0-0 h7-h5 Een zeer scherpe stelling. Beide spelers vallen aan. Zwart heeft tijdelijk een pion gewonnen, maar dat speelt geen rol. 14. De2-d2 Pd5-f6 15. Dd2-a5 La6-b7 16. Lb2-a3 De7-e6 17. La3xf8 Th8xf8 18. Da5xa7 Wit heeft zijn pion terug en een uur minder tijd gebruikt dan zwart, wit 0.28, zwart 1.28.18... De6-g4 19. Pb1-a3 h5-h4 20. Pa3-c2 h4-h3

21. Lg2-h1 Pf6-e4 22. a2-a4 22. f3 Pxg3 23. fxg4 Pe2 mat ging niet voor wit en 22. Pe3 Pc3 is ook niets. Nu heeft wit een simpel plan: a4-a5-a6 en wint. 22... Pe4-c3 Na 22... Pd2 zou volgen 23. a5 Pf3+ Lxf3 Dxf3 25. Pe1 (niet 25. Pe3 c5 en zwart wint) en wit wint. 23. Ta1-e1 Pc3-e2+ 24. Te1xe2 Dg4xe2 Zwart heeft een kwaliteit gewonnen, maar wit heeft sterke aanval.25. Pc2-b4 Misschien was 25. Pe3 nauwkeuriger. 25... d7-d5 Maakt een plaatsje voor de koning vrij. In Lyon werd de volgende variant aangegeven: 25... Tf3 26. Pa6 Kd8 en als wit de loper neemt, houdt zwart remise door Txf2 en eeuwig schaak. 26. c4xd5 c6xd5 Zwart had nog vijf minuten, wit een half uur. 27. Lg2xd5 Lb7xd5 28. Pb4xd5 De2-c2 29. Da7-a6+ Kc8-d7 30. Pd5-e3 Dc2-e4 31. Tf1-c1 Te8-b8 32. Da6-f1 Tb8xb3 33. Df1xh3+ Kd7-d8 34. Dh3-h5 Kd8-c8 35. Dh5-d1 Tb3xe3 36. f2xe3 De4xe3+ 37. Kg1-h1 De3-e4+ 38. Kh1-g1 De4-e3+ 39. Kg1-h1 De3-e4+ Nog een breekbare stelling met de vlag op vallen. Na 39... Tf2 zou wit met 40. Dg4+ de aanval weer overnemen. 40. Kh1-g1 Tf8-d8 Dapper. Hij wil de remise die hij met 40... De3+ kon krijgen nog niet. Vanochtend accepteerde Karpov het remise-aanbod.