Kamer wil snelle uitvoering van kabinetsplan voor natuur

DEN HAAG, 27 nov. - De Tweede Kamer vindt dat de regering veel te veel tijd wil uittrekken voor het Natuurbeleidsplan van oud-minister Braks (landbouw). De termijn van dertig jaar waarin dit plan uitgevoerd zou moeten worden, moet volgens de Kamer aanzienlijk worden ingekort.

Dat bleek gisteren bij het debat van de Kamer met staatssecretaris J. D. Gabor (landbouw en natuurbeheer) over het kabinetsvoornemen om in dertig jaar het behoud en het herstel te bereiken van de natuur die de laatste decennia ernstig is aangetast. Ook wil het kabinet komen tot de ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden.

Staatssecretaris Gabor (CDA) zegde de Kamer toe zijn best te doen het beoogde doel in twintig jaar te halen, maar hij wilde die 'inspanningsverplichting' niet officieel maken. Volgens Gabor gaat het om een ambitieus plan dat alle kans van slagen heeft, mits iedereen bereid is er grote offers voor te brengen. Gabor sprak in dit verband over een 'ecologisch wederopbouwplan', analoog aan de Nederlandse economische wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.

Volgens het Kamerlid Voorhoeve (VVD) kan het uitvoeringstempo van het Natuurbeleidsplan met de helft worden opgevoerd, vooral als de overheid bereid is ruimschoots gebruik te maken van de hulp van particuliere organisaties voor natuurbescherming, die volgens hem veel goedkoper werken dan de overheid. Het Kamerlid Swildens (PvdA) merkte in dit verband op dat er geen betere manier is natuur veilig te stellen dan haar aan te kopen.

Volgens Eisma (D66) is een snellere uitvoering van het plan, in twintig in plaats van dertig jaar, mogelijk als de overheid een 'grondpot' instelt waardoor er in versnelde mate natuurgronden kunnen worden verworven. Ook Beckers (Groen Links) vroeg om zo'n 'smeermiddel' voor de realisering van de door het kabinet gewenste 'ecologische hoofdstructuur', een netwerk van aaneengesloten natuurgebieden. Volgens haar moet de natuur tegen 'de boze buitenwereld' worden beschermd omdat de huidige manier van produceren nog steeds bijzonder natuurvijandig is.

Het beleidsidee van de ecologische hoofdstructuur werd door de Tweede Kamer zonder veel moeite aanvaard. Net als de staatssecretaris bleek de Kamer weinig te zien in een voorstel van een werkgroep van bekende Nederlanders onder wie de oud-ministers Mansholt, Nijpels, Winsemius en bankier Wijffels) om een principiele scheiding aan te brengen tussen landbouw en natuur- en milieubescherming. Als gevolg daarvan zouden de subsidies afgeschaft worden die de boeren nu nog krijgen.

Vooral de CDA-fractie is daar fel op tegen. Volgens woordvoerder Esselink moeten landbouw-economische en ecologische ontwikkelingen sterk verweven blijven en niet kunstmatig van elkaar worden gescheiden. De staatssecretaris heeft zich eerder al negatief uitgelaten over het manifest van de werkgroep, maar beloofde de Kamer dat spoedig een officiele reactie zal volgen.

Veel fracties in de Tweede Kamer pleitten voor een heroverweging van de militaire oefenterreinen in natuurgebieden. Gewacht wordt nog op publicatie van de Defensienota van minister Ter Beek. Desondanks was het gisteren al duidelijk dat een groot deel van de Kamer het beleid van Defensie niet in overeenstemming vindt met het Natuurbeleidsplan en van mening is dat liever overbodige landbouwgronden zouden moeten worden gebruikt als oefenterrein.

Een voorstel van Voorhoeve om de militaire oefenterreinen naar het buitenland te verplaatsen kreeg weinig bijval. Volgens de oud-fractievoorzitter van de VVD zouden na de instorting van het Warschaupact en de akkoorden over vermindering van land- en luchtstrijdkrachten, oefenterreinen in Polen en Oost-Duitsland kunnen worden gehuurd. Nederland zou daardoor worden gevrijwaard van verdere natuurverstoring.

Staatssecretaris Gabor ging niet op Voorhoeve's voorstel in, maar beloofde wel dat hij in de toekomst meer aandacht zal geven aan natuurbehoud in Europees verband en zich ook zal inzetten voor behoud van het bos in Oost-Europa.