'Grote Vijf ' eens over ultimatum aan Irak; Laatste Sovjet-waarschuwing aan Saddam

NEW YORK, 27 nov. - De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad zijn het gisteren snel eens geworden over de tekst van een resolutie die voorziet in een ultimatum aan Irak, waarna 'alle noodzakelijke middelen' mogen worden gebruikt om Irak uit Koeweit te verdrijven. Ook Sovjet-president Gorbatsjov heeft gisteren Irak een laatste waarschuwing gegeven.

[Irak op zijn beurt heeft gezworen 'nooit voor druk te bezwijken'. Bij zijn terugkeer uit Moskou stelde de Iraakse minister van buitenlandse zaken, Tareq Aziz, vanochtend dat Iraks positie ten aanzien van Koeweit ongewijzigd blijft. 'Irak zal blijven strijden voor vrede en gerechtigheid in het gebied, met name voor de rechten van het Arabische Palestijnse volk.' ]

De voorbesprekingen door de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, met de Sovjet-Unie, Frankrijk, Engeland en China hadden de weg al vrijgemaakt voor een dergelijke goedkeuring van een eventuele militaire operatie. Toch was opvallend hoe snel de ambassadeurs van de vijf landen het eens werden over de bewoordingen. Alleen over de precieze einddatum van het ultimatum bestaat nog onenigheid: de VS willen 1 januari, de Sovjet-Unie en Frankrijk 15 januari.

De resolutie is geschreven in ongebruikelijk harde en - naar VN-maatstaven - simpele taal. De Veiligheidsraad vindt dat Irak blijk geeft van een 'flagrante minachting' voor de raad, 'eist' dat Irak zich terugtrekt en spreekt niet van onderhandelingen of diplomatieke benaderingen. De periode tot medio januari is 'een pauze van goede wil, om Irak een laatste kans te geven'.

De resolutie laat in het midden wie het commando voert over eventuele militaire acties. Volgens diplomaten betekent dit dat iedereen kan handelen volgens eigen inzicht, zonder dat de VN of de Veiligheidsraad verantwoordelijkheid hebben. Dit geeft de Sovjet-Unie en China de kans om zich te distantieren van acties, als zij dat willen.

Ook ontbreekt enige vermelding van het Militaire Stafcomite van de Veiligheidsraad, dat in het leven is geroepen om militaire acties te coordineren namens de raad. De Sovjet-Unie wilde oorspronkelijk dit Comite - dat sinds zijn oprichting in 1948 nooit iets heeft gedaan - een taak geven om te voorkomen dat de VS volledig de vrije hand zouden krijgen.

De tien niet-permanente leden van de Veiligheidsraad krijgen nu de kans om veranderingen in deze versie voor te dragen. Dit gebeurt achter gesloten deuren, hoewel voorstellen vaak onder deuren doorglippen en in handen van journalisten terechtkomen.

De VS, die nu voorzitter zijn van de raad, willen hun voorstel donderdag in stemming brengen. Minister Baker zal dan de stoel van zijn ambassadeur innemen; hij heeft de ministers van buitenlandse zaken van de overige 14 landen uitgenodigd hetzelfde te doen.

Pag. 4: Sovjet-waarschuwing/ Tekst ontwerp-resolutie

    • Michiel Bicker Caarten