CDA-fractie in Senaat deelt kritiek op kabinet

DEN HAAG, 27 nov. - De CDA-fractie in de Eerste Kamer deelt de forse kritiek van de VVD-fractie op het financieel-economisch beleid van het kabinet. Dit bleek vanochtend bij de algemene politieke beschouwingen.

De PvdA zei een politiek oordeel uit te stellen tot de financiele tussenbalans dit voorjaar en 'voorlopig onze zegeningen te tellen'. De PvdA-senatoren zeiden wel dat de hypotheekrente-aftrek ter discussie gesteld moet worden.

CDA-fractievoorzitter Kaland vond dat het kabinet er voor 1991 niet in is geslaagd om een degelijk en verantwoord financieel beleid te voeren. Er is volgens het CDA sprake van het 'nalaten van onbetaalde rekeningen aan ons nageslacht', hetgeen niet sociaal is en 'geen goed rentmeesterschap'.

VVD-fractievoorzitter Luteijn zei dat het kabinet wel hard werkt maar niet regeert. Hij meent dat er voor 20 miljard aan tegenvallers dreigt waardoor het kabinet niet kan ontkomen aan een 'Philips-achtige operatie' met forse ingrepen en beleidswijzigingen. 'Kern is dat we met z'n allen te veel uitgeven in de consumptieve sfeer in relatie tot wat we nationaal verdienen', aldus Luteijn. Kaland (CDA) vond het vooral vreemd dat de overheidsuitgaven aan de burger al jaren stijgen 'zonder dat dat kennelijk iets oplost, want de vraag neemt nog steeds toe'. 'Tot het kabinet zou ik willen zeggen: gij bekommert u om vele dingen, maar is het nodig?'

Hij erkende dat het CDA 'minstens mede-schuldig is' aan de onstuimige groei van de overheidsuitgaven, zij het dat ze 'daarbij aangewakkerd en geevenaard werden door de sociaal-democraten'. Ook de VVD treft volgens hem blaam. Dat de toenmalige minister van financien F. Andriessen in 1980 het CDA-VVD kabinet onder Van Agt verliet, was een 'teken van karakter. De VVD bleef zitten'.

D66, VVD en CDA vonden dat het kabinet niet snel genoeg inspeelt op internationale ontwikkelingen als de oliecrisis, dreigende recessie en hogere rentestand. Fractieleider Vis: 'Regeren is vooruitzien en niet voorbijzien'. Het plan van het kabinet om tot sociale en bestuurlijke vernieuwing te komen, noemde hij 'nog niet veel meer dan woorden'. 'Nog steeds groeien de afvalbergen sneller dan we ze kunnen opruimen, wordt het financieringstekort met wat kunst- en vliegwerk een ietsie pietsie kleiner en wordt de staatsschuld nog alsmaar groter', aldus Vis. Volgens D66 gaat het 'niet zo goed met Nederland'.

Ook PvdA-fractieleider Schinck erkende dat het huidige kabinet een aantal moeilijke financiele problemen moet oplossen. De PvdA zal het kabinet daarbij echter 'waar mogelijk steunen, als maar vastgehouden wordt aan het uitgangspunt dat de daling van het financieringstekort niet ten koste mag gaan van de maatschappelijke cohesie. Want voor het herstel daarvan is de PvdA in de regering gestapt'.

De kritiek van CDA en VVD verwierp hij met een verwijzing naar de belastingherziening die het kabinet Lubbers II invoerde. Wie eerder dit jaar zelf vijf miljard gulden weggeeft, moet nu niet klagen dat er een probleem met de rijksbegroting is, aldus Schinck. Bezuinigen op alle overheidssubsidies moet in principe mogelijk zijn, inclusief de rente-aftrek voor hypotheken en consumptieve leningen, aldus de PvdA. 'Een subsidie die naarmate je inkomen stijgt, onbeperkt groter wordt is eigenlijk schande'.

De PvdA meent dat het kabinet een belasting op vliegtickets en jachten kan invoeren. Schinck suggereerde daarnaast een systeem van milieuheffingen in plaats van milieusubsidies. Ook kan de verlaging van de BTW uitgesteld worden, in afwachting van de volgens hem aanstaande BTW-verhoging in de Bondsrepubliek.

Geen van de grote fracties gelooft dat de afspraken in het najaarsoverleg om de arbeidsongeschiktheid te verminderen voldoende zijn. Volgens de VVD moet het begrip passende arbeid en de rol van de keuringsarts drastisch worden herzien. Het CDA denkt dat er de afgelopen jaren 'foutief beleid' is gevoerd. De PvdA noemde de afspraak in het najaarsoverleg een alibi om wetgeving en gedwongen quotering te voorkomen.