Bij mensen tussen 20 en 40; Aids in steden belangrijkste doodsoorzaak

LONDEN, 27 nov. - In de grote steden van West-Europa en Noord- en Zuid-Amerika is AIDS de belangrijkste doodsoorzaak voor mensen in de leeftijd tussen 20 en 40 jaar. Dat geldt ook voor het Afrikaanse continent ten zuiden van de Sahara.

Dit is gisteren bekendgemaakt op een symposium over vrouwen en Aids van het Londense Panos Instituut, een onafhankelijke onderzoeksinstelling die zich bezighoudt met ontwikkelingssamenwerking. Ten minste een op de drie mensen die met het AIDS-virus (HIV) is geinfecteerd, is van het vrouwelijk geslacht. In totaal schat de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) dat nu 8 tot 10 miljoen mensen zijn besmet met HIV. De meeste vrouwen hebben het virus opgelopen door heteroseksueel geslachtsverkeer.

De sterfte aan Aids onder de gehele bevolking in West-Europa is laag ten opzichte van andere doodsoorzaken. Omdat in de categorie van twintig- tot veertigjarigen de algemene sterfte nog zeer laag is, maar Aids vooral slachtoffers onder jonge volwassenen maakt, kon Aids voor deze groep uitgroeien tot de belangrijkste doodsoorzaak.

De jongste prognoses van de WHO wijzen uit dat nu 60 procent van alle nieuw geinfecteerden vrouw is. Tot nu toe werd aangenomen dat homoseksuelen en intraveneuze drugsgebruikers (verslaafden die gebruik maken van injectienaalden) de belangrijkste risicogroepen vormden. Het percentage van 60 zou de komende tien jaar tot 75 a 80 kunnen oplopen, zo schat de WHO.

De meest kwetsbare groep wordt nu gevormd door vrouwen in ontwikkelingslanden en in getto's van grote steden in het Westen. In de Verenigde Staten zijn veel zwarte en Spaans sprekende vrouwen besmet. De infectiegraad overtreft in deze gebieden veelal die in de zwaarst getroffen Afrikaanse steden, zo blijkt uit de WHO-cijfers. In de meeste gevallen is het virus via spuitende drugsgebruikers in de heteroseksuele gemeenschap geintroduceerd.

Een slechte toegang tot voorlichtings- en gezondheidszorg en de positie van de vrouw in de samenleving worden gezien als de belangrijkste factoren, die in de afgelopen jaren over het hoofd werden gezien bij preventieprogramma's die de epidemie hadden moeten indammen. De WHO schat dat het aantal AIDS-gevallen - dus niet de infecties alleen - ondanks de preventieprogramma's dit jaar 500.000 zal belopen, inclusief 200.000 vrouwen. Tegen het eind van 1992 zal dat aantal tot 600.000 zijn opgelopen. De VN-organisatie heeft 1991 uitgeroepen tot het AIDS-jaar van de vrouw.

De WHO verwacht dat omstreeks het jaar 2000 evenveel vrouwen als mannen zijn getroffen door AIDS. De organisatie wijst er op dat met name de infectie van vrouwen in de mate waarin die zich in Afrika en sommige Caraibische landen voordoet, leidt tot een ernstige ontwrichting van de maatschappij. Niet alleen in het gezin valt de belangrijkste pijler weg, ook de maatschappij wordt geconfronteerd met een groot aantal wezen, dat bij de geboorte al met het virus is geinfecteerd. In de jaren negentig zullen in Afrika naar schatting anderhalf tot drie miljoen moeders aan de ziekte sterven, wat tot ettelijke miljoenen wezen zal leiden.

In het Westen, zoals in Nederland, liggen die cijfers relatief laag, maar de infectiegraad onder vrouwen stijgt snel, vooral in stedelijke gebieden waar geslachtsziekten en intraveneus drugsgebruik veel voorkomen.