Rede bij Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak Lubbers: nadruk op plichten

ARNHEM, 26 nov. - In de jaren negentig moet bij nieuwe wetgeving meer het accent komen op de plichten van de burger. Dit zei premier Lubbers zaterdag in Arnhem bij een vergadering van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak.

Volgens hem is er 'een algemeen gevoel' in de politiek dat bij nieuwe rechtsaanspraken meer gelet moet worden op het 'geven van duwtjes' aan de burger. Volgens Lubbers heeft dat niets te maken met repressie, 'maar alles met een samenleving die zegt: het is zoveel waardevoller als mensen uit hun isolement worden gehaald'.

Volgens Lubbers dient in het kader van de sociale vernieuwing het accent te worden verlegd. Hij beschreef de jaren tachtig als een periode waarin het vooral ging om de verwezenlijking van rechten van de burger. Daarbij lag het accent op financiele bestaanszekerheid, maar dat ging uiteindelijk wel 'ten detrimente van de burger'. Er is volgens de premier een 'gemassificeerde sociale zorg' ontstaan waarin de burger wel goed verzorgd was, maar waarin van deelname aan arbeid te weinig terechtkwam.

De sociale-verzorgingsstaat in Nederland is volgens de premier ontspoord. Hij noemde de massale arbeidsongeschiktheid als meest pregnante voorbeeld dat Nederland nog steeds het predikaat 'ziek' verdient. 'Men maakt er zich in Nederland te weinig een probleem van. Men geneert zich en schaamt zich er te weinig voor.'

Als voorbeeld van hoe sociale zekerheid ook kan werken, noemde hij de Bijstandswet die onlangs in Frankrijk is ingevoerd. Daar is de bijstandsgerechtigde ten opzichte van de uitkerende instantie contractpartij. Bijstand ontvangen verplicht daar tot het zich beschikbaar houden voor opdrachten van de instantie.

Pag. 7: Lubbers rekent af met jaren tachtig