Peruanen verguld met 'hun' Gringo Tyminski

LIMA, 26 nov. - Als 'Stan' of 'de Gringo' kennen ze hem in de Peruaanse jungle. En hoe. In Iquitos, hoofdstad van de aan Ecuador, Colombia en Brazilie grenzende Peruaanse jungleprovincie Loreto, heeft het nieuws uit het verre Polen tot grote feestvreugde geleid. Stan de Gringo, Iquitos' eigen Stanislaw Tyminski, is de verrassing van de Poolse presidentsverkiezingen geworden.

Vermoedelijk wisten de inwoners van Iquitos het ook als eersten in Peru. Dank zij Stan en zijn TVS. Deze Pools-Canadese Peruaan was het immers die acht jaar geleden naar het afgelegen Iquitos kwam om er de kabeltelevisie te introduceren. CNN, de tv uit Brazilie, Venezuela en Chili, dank zij Television de la Selva (TVS), Jungletelevisie BV, komt de wereld naar Iquitos, ooit begonnen als missiepost van de jezuieten.

Als zendeling van het elektronicatijdperk trof Tyminski aan de oevers van de Amazone een vruchtbaarder bodem aan dan de jezuieten destijds. Geld is in Iquitos geen probleem. De 'narco-dollars' worden er snel geinvesteerd in onroerend goed, snelle auto's en, zo beweren boze tongen, in kabeltelevisie. Het gaat de 350.000 inwoners van Iquitos voor de wind, zelfs de nazaten van de Yagua-indianen, die met schaamlap en blaaspijp ook voor de tv zijn aan te treffen.

Tyminski heeft bij de Polen dezelfde snaar weten te beroeren als bij de inwoners van Iquitos. Dat meent Joaquin Garcia Sanchez van het Theologisch Studiecentrum van de Amazone als hij tracht het fenomeen 'Stan' te verklaren. Tyminski's eigen succesverhaal (met vijf dollar uit Polen vertrokken, nu terug als miljonair) heeft hem zijn transatlantische populariteit bezorgd, meent hij. Anderen maken de vergelijking met Peru's eigen verrassende president, Alberto Fujimori. Even onbekend als Tyminski tot voor kort in Polen, wist hij in juni de gedoodverfde winnaar van de verkiezingen in Peru, de schrijver Mario Vargas Llosa, overtuigend te verslaan.

Uiteraard hoopt Iquitos dat Tyminski hetzelfde met Walesa doet in de tweede ronde in Polen, en het vooruitzicht van een Peruaanse als Eerste Dame in Polen roept alom enthousiasme op. Ook de bioloog Elespuru del Aguila, de eerste echtgenoot van Tyminski's eega Myrna Graciela Perez Velazco, deelt dit gevoel. Volgens hem zal een zege van Tyminski in Polen leiden tot het op grote schaal verspreiden van natuurlijke geneeswijzen uit de Peruaanse jungle. Dat immers is de specialiteit van zijn ex-echtgenote.

Stan, de Gringo. Iquitos roemt zijn vooruitziende blik. Het voornemen om de jungle door een spoorverbinding voor het toerisme te ontsluiten, bijvoorbeeld. Als iemand Polen uit het economische slop kan trekken, dan is Stan het wel, zo weten ze in Iquitos. En ze zullen daar zondag over twee weken aan de televisie gekluisterd zijn. Aan Stans kabel-tv.

    • Reinoud Roscam Abbing