Minister John Major loopt in op Heseltine

LONDEN, 26 nov. - John Major, minister van financien in het laatste kabinet Thatcher, lijkt Margaret Thatchers uitdager, Michael Heseltine, in te halen als favoriet voor het voortgezet leiderschap van de Britse Conservatieve Partij.

Minister van buitenlandse zaken, Douglas Hurd, ligt volgens beiden op de derde plaats, maar Hurd zelf meent dat hij een goede kans heeft te winnen als hij de tweede ronde, morgen, overleeft.

Intens lobbyen gedurende het weekeinde maakt dat zowel Heseltine als Major nu een aanhang van elk 150 (van de in totaal 372) van de Conservatieve Lagerhuisleden voor zich opeisen. Heseltine sloeg daarmee een aanzienlijke propagandacoup of hij beging een blunder door zowel Sir Geoffrey Howe als Nigel Lawson aan zijn kar te binden. Beiden zijn voormalige ministers, die uit het kabinet zijn weggelopen omdat ze meenden dat er met premier Thatcher niet te werken viel. Van het daarna overgebleven kabinet kan Heseltine alleen de steun claimen van David Hunt, de minister voor Wales.

Douglas Hurd en John Major krijgen ieder evenveel steun van hun collega's in het kabinet. Hurds aanhang komt onder andere van jonge, veelbelovende ministers die een concurrent van John Major zouden kunnen zijn, zoals Chris Patten (milieu), William Waldegrave (gezondheidszorg) en van oudere collega's, die het oog gericht houden op de Golf-crisis, zoals Tom King (defensie) en Peter Brooke (Noord-Ierland).

John Major dreigt in het kamp van de rechtervleugel terecht te komen door de steun van aarts-Thatcheristen als Norman Tebbitt, John Gummer, Michael Howard (werkgelegenheid) en Peter Lilley (handel en industrie).

De drie kandidaten poogden in series vraaggesprekken voor schrijvende media en vooral voor de televisie van het hun opgelegde imago af te komen: Douglas Hurd door consequent niet in kostuum, maar in trui te verschijnen, John Major door er op te wijzen dat hij even oud was als Neil Kinnock of Paddy Ashdown en daarom niet te jong en onervaren, Michael Heseltine door hartelijk te lachen, elke keer wanneer hem de kwalificaties 'verrader', 'niet te vertrouwen' en 'labiel' werden voorgelegd. Heseltine beklemtoonde dat hij in de voorste linie had gelopen bij het introduceren van 'Thatcheristische' nieuwigheden als de verkoop van gemeentewoningen aan hun huurders en dat hij sindsdien, ondanks zijn ontslag, nooit van die ideologische lijn was afgeweken.

De uitslag van de stemming, morgen, wordt morgenavond kort na zes uur plaatselijke tijd bekend. Als geen van de kandidaten een meerderheid van 187 stemmen heeft, volgt er donderdag een laatste stemronde, waarbij eerste en tweede voorkeur gezamenlijk de doorslag geven.

    • Hieke Jippes