Inrichtingen herbergen 1.600 patienten met ernstig probleemgedrag

DEN HAAG, 26 nov. - In zwakzinnigeninrichtingen verblijven ongeveer 1.600 geestelijk gehandicapten met ernstig probleemgedrag. Dit blijkt uit een onderzoek van het Nationaal Ziekenhuis Instituut (NZI) dat in opdracht van het ministerie van WVC is uitgevoerd.

Aanleiding voor de studie 'Ernstig probleemgedrag' was de zaak-Jolanda Venema. De ouders van deze zwakzinnige vrouw brachten in december 1988 in de publiciteit dat hun dochter in het Hendrik van Boeijenoord in Assen naakt aan een leiband werd vastgehouden. Het ontbrak de inrichting destijds aan geld en personeel om haar beter te behandelen.

De Tweede Kamer wilde weten hoeveel 'Jolanda Venema's' er zijn. Uit het onderzoek, dat vanmiddag aan staatssecretaris Simons (volksgezondheid) is aangeboden, blijkt dat er ongeveer 443 geestelijk gehandicapten zijn met 'extreem ernstige problematiek' en 1.154 met 'zeer ernstige problematiek'. In totaal betreft het 5,5 procent van alle bewoners van zwakzinnigeninrichtingen.

Onder extreem ernstige problematiek verstaat het NZI gevallen waarin geestelijk gehandicapten hevig agressief zijn, anderen of zichzelf verwonden of de neiging tot zelfmoord hebben. Maatregelen die dit gedrag moeten voorkomen zijn zodanig dat die erg nadelig zijn voor de betrokken gehandicapte. Die moet vaak worden vastgebonden en/of geisoleerd of krijgt hoge doseringen kalmerende middelen toegediend waarmee ernstige bijverschijnselen gepaard gaan. Van zeer ernstige problemen is sprake als het gedrag van een gehandicapte een ernstige bedreiging voor zichzelf of anderen vormt, maar waar het vaak mogelijk is maatregelen te treffen die de situatie aanvaardbaar maken.

Het ziekenhuisinstituut adviseert WVC zo snel mogelijk maatregelen te treffen die de situatie van sterk gedragsgestoorden kunnen verbeteren. Die moeten zowel gericht zijn op de behandeling van het probleemgedrag als op de randvoorwaarden waarbinnen gehandicapten worden behandeld en begeleid. Daarbij gaat het onder meer om de groepsgrootte, het bevorderen van de deskundigheid van het personeel, organisatorische, personele en bouwkundige omstandigheden.

Simons onderstreepte vanmiddag dat 'ook verstandelijk gehandicapten moeten worden beschouwd en bejegend als mensen met mogelijkheden'. Om dat te bevorderen is toenemend inzicht nodig in de oorzaken van gedragsgestoord gedrag en in de aanpak die dit gedrag kan voorkomen, aldus Simons, die vaststelde dat met het rapport 'een belangrijke stap voorwaarts op deze weg is gezet'.