Weekoverzicht

Het is een gekke, dwaze wereld, zei ze en weg was Margaret Thatcher. Ruim elf jaar had ze het Verenigd Koninkrijk geleid en aan het slot was er een droge aankondiging, die zelfs in de Londense Ondergrondse werd omgeroepen: de prime minister is afgetreden. Dank U.

Het pond veerde op van zijn lage positie in het Europese monetaire stelsel; op de Londense beurs groeide hoop op een renteverlaging. En de verkoop van Britse staatsbedrijven, ingezet door mrs. Thatcher, gaat gewoon verder. De aandelen van de twaalf regionale elektriciteitsmaatschappijen in Engeland en Wales worden voor 240 pence (f. 7,85) naar de beurs gebracht in de grootste privatiseringsoperatie (17 miljard gulden) aller tijden.

Nationalisatie en privatisering speelt ook elders in Europa. In Italie werd de chemische industrie min of meer genationaliseerd door de verkoop van het aandeel van Montedison in Enimont aan de staatsholding ENI. Raul Gardini, de president van Montedison, werd er flink beter van, maar zei 'uit ideologische overwegingen' nooit meer iets met de Italiaanse politieke economie te maken te willen hebben.

In voormalig Oost-Duitsland wordt veertig procent van het grondbezit opgeeist door voormalige eigenaren in meer dan een miljoen juridische claims.

De rest van het nieuws verbleekte bij het vertrek van de vrouw die de sociaal-economische verhoudingen in Groot-Brittannie heeft hervormd en die de belijdenis van het markt-denken in Europa zo krachtig heeft uitgedragen.

In Europa werd op de CVSE-conferentie de koude oorlog plechtig begraven en werd het ijzeren gordijn vervangen door de welvaarts-jaloezie: de voormalige Oostbloklanden wezen op de sociaal-economische kloof in Europa. Voor het geval hongersnood uitbreekt in de Sovjet-Unie houdt de EG voedselhulp achter de hand.

De Europese Gemeenschap maakt overuren, deze laatste weken van het jaar. Men bereikte een akkoord over het toezicht op de BTW-heffingen na 1993, als de grenscontroles zijn weggevallen. Bedrijven moeten per kwartaal aan een nieuw op te zetten nationaal computersysteem hun verkopen binnen de EG opgeven. Dat geeft bedrijven wel meer werk, maar 60 miljoen grensdocumenten per jaar worden hiermee overbodig.

Een akkoord over liberalisatie van de EG-markt voor beleggingsinstellingen struikelde op Franse bezwaren. Frankrijk vreest dat de positie van de Parijse beurs zal worden uitgehold.

De Commissie heeft zijn pogingen opgegeven om de overneming van Van Nelle door Douwe Egberts ongedaan te maken. Het onderzoek van de Commissie naar de overneming is gestopt, ook al heeft DE driekwart van de koffiemarkt van de Benelux in handen. Niet het marktaandeel in een land, maar op de hele EG-markt is doorslaggevend om een overname al dan niet goed te keuren.

Griekenland, ook lid van de EG, zal de Gemeenschap binnenkort om een lening van 5,5 miljard gulden verzoeken om de chronische betalingsbalanscrisis te verlichten. In 1985 kreeg Griekenland een EG-lening, maar de voorwaarden voor beleidsaanpassingen die daaraan werden verbonden zijn niet nagekomen.

Tussen de EG en de VS nemen de handelsincidenten toe met nog slechts een week te gaan tot het begin van de ministersconferentie in Brussel die moet leiden tot een nieuw GATT-akkoord. Op grond van een oud geschil, het verlies van afzetmarkten voor graan door toetreding van Spanje en Portugal tot de EG, kondigden de VS vergeldingsmaatregelen aan tegen de import van voedingsmiddelen uit de EG.

Een dreigend Frans-Amerikaans handelsconflict over Beaujolais werd bijgelegd. Franse boeren zien trouwens hun inkomen dit jaar ruim vijf procent stijgen, dank zij een toename van de landbouwsubsidies met 37 procent. Vooral Franse graan- en wijnboeren gaat het uitstekend.

De Amerikanen maakten een succes van de GATT-ronde toch al onzeker vanwege de ruzies over landbouw nog moeilijker door onverwachts nieuwe eisen te stellen bij de onderhandelingen over liberalisatie van de dienstensector.

Michael Milken, de 'uitvinder' van de junk bond markt, is tot 10 jaar gevangenisstraf plus 3 jaar voorwaardelijk (waarin hij 1800 uur sociaal werk moet verrichten) veroordeeld. Milken betaalde al een boete van 600 miljoen dollar en heeft een groot deel van zijn vermogen aan liefdadige doeleinden weggegeven.

Ironisch genoeg hebben junk bonds helemaal niet de beleggingsresultaten geboden die Milken zijn volgelingen beloofde. Uit een onderzoek van de Wall Street Journal blijkt dat over een periode van tien jaar (1980-1990) het rendement van junk bonds 145 procent, dat op Amerikaans schatkistpapier 177 en dat op aandelen 207 procent is geweest.