Schaaktweekamp in het nieuwe hart van Europa

LYON, 24 nov. De schaakambiance in het Palais des Congres van Lyon, slechts enkele kilometers verwijderd van het punt waar de Rhone en de Saone voortdurend een woelige confrontatie aangaan, werd gisteravond persoonlijk gevoed door de ambities van burgemeester Michel Noir. Hij is een persoonlijke vriend van Gari Kasparov, de Sovjet-schaker die vanmiddag de beslissende fase ingaat van de WK-tweekamp tegen Anatoli Karpov. Behalve een liefde voor het schaken heeft Noir nog een grotere passie, zo onderstreepte hij bij de heropening van de match; Lyon als centrum van Europa.

Opmerkelijk genoeg speelt het schaken een belangwekkende rol bij de doelen van Noir. Zo worden tijdens de tweekamp tussen Karpov en Kasparov, die vanmiddag aan hun dertiende partij beginnen met als beginstand 6-6, ruim vijftienhonderd schoolkinderen uitgenodigd die in acht sessies de finesses van het schaakspel krijgen voorgeschoteld in de vorm van een sprookje. Zij dienen de aantrekkelijke kanten van deze bezigheid reeds op zes-jarige leeftijd te doorgronden. In de optiek van Noir is schaken immers de beste training kinderen te leren een intellectuele strategie op te bouwen en bij de uitvoering daarvan een hoge concentratie vast te houden. Ook het zelfvertrouwen is hierbij naar zijn mening gebaat.

Onderwijs

Leraren van lagere en middelbare scholen hebben in de aanloop naar de WK-match opnieuw een dringende uitnodiging gekregen schaakcursussen te volgen, opdat het spel in toenemende mate deel zal uitmaken van het onderwijs. De passie voor het schaken van Lyon uit zich ook in de inmiddels fameuze club Oyonnax Echecs, die met onder anderen het Franse jeugdidool Joel Lautier (17) en Boris Spassky de nationale titel heeft veroverd. Tegen deze achtergrond kende de opening gisteravond een geheel ander karakter dan in New York. Niet dat alle genodigden bij de plichtplegingen een e2 e4-glimlach trokken, maar van een glitterende Broadway-stijl zoals op 7 oktober in het Waldorf Astoria hotel was geen sprake.

Het schaken vormt voor Michel Noir meer dan een facet zijn stad aan het begin van de volgende eeuw een eigentijds aureool te schenken. De gebouwen rond het Palais des Congres aan de noordkant van Lyon zijn inmiddels afgebroken en een serie architecten heeft reeds ontwerpen gemaakt voor La Cite Internationale die aan de Rhone in al zijn technocratische en futuristische vormen moet gaan verschijnen als het nieuwe middelpunt van Europa. En daarvoor hoopt Noir ook dat de plaatselijke bevolking de allure heeft zijn geesteskind te vervolmaken: schaken voor de jeugd is daarbij kennelijk een uitstekend vertrekpunt.

Noir acht het persoonlijk zijn sterkste zet de tweekamp binnen de stadsmuren te halen. Aanvankelijk kreeg Lyon zelfs de complete match toegewezen, maar Kasparov vermoedde een vermaledijde poging van de wereldschaakbond (FIDE) de macht weer naar zich toe te trekken en eiste New York als eerste standplaats.

Aldus geschiedde.

De organisatie Chessly, die 2,5 jaar geleden met de werkzaamheden begon maar zes maanden geleden effectief werd, zal geheel overeenkomstig de ontwikkelingen in Lyon niet ophouden te bestaan na 30 december, de uiterste datum dat de nieuwe wereldkampioen bekend zal zijn. Chessly blijft in Lyon het schaken populariseren in de hoop dat de geest uiteindelijk over heel Frankrijk vaardig wordt. De vandaag te spelen eerste partij is in elk geval al uitverkocht, waardoor 880 mensen in het Palais des Congres persoonlijk getuige kunnen zijn van de ontwikkelingen. Andere liefhebbers kunnen zich wenden tot de televisiezender TF1 en Minitel, het informatiesysteem dat elke Fransman thans afgezien van de telefoonkosten gratis in huis kan krijgen.

Chessly verwacht de komende weken ruim 20.000 toeschouwers rondom Karpov en Kasparov, die op geheime locaties in Lyon verblijven. Het tweetal maakte gisteren een kalme indruk, ondanks het feit dat FIDE-voorzitter Campomanes vrij lange tijd het woord nam. Een toeschouwer verviel in luidkeelse verwensingen, maar toen die geen bijval kreeg verstomde zijn gekrakeel.

Trofee

Problemen worden de komende tijd in Lyon niet verwacht. De spelers hebben alle materialen goedgekeurd. De toeschouwers blijven minimaal acht meter verwijderd van het bord, dat na ampel overleg met 2900 lux wordt verlicht. Karpov bromde nog enkele opmerkingen over de trofee op de speeltafel, omdat de kans groot is dat de duizend daarin verwerkte diamanten hinderlijk kunnen gaan schitteren als een disco-bal. Maar ook daarvoor zal een oplossing worden aangedragen.