Keje Molenaar verdedigt bestrafte spelers in beroepszaken; 'Strenge regels nog onrechtmatig'

VOLENDAM, 24 nov. Mr. C. I. M. Molenaar staat er op zijn visitekaartje. De voormalige werknemer van Volendam, Ajax, Feyenoord en SVV, beter bekend als Keje Molenaar, zette dit seizoen door een hardnekkige achillespeesblessure noodgedwongen een punt achter zijn voetbalcarriere. SVV heeft daarvoor een afkeuringsprocedure in werking gesteld. Eerder dan de bedoeling was legt Molenaar zich nu volledig toe op zijn werk als jurist. In de vrije uurtjes traint hij af. Het liefst trapte hij nog een balletje met de selectie van Volendam. Maar er zijn bij de eredivisieclub regels die het toelaten van 'recreanten' verbieden. En dat doet pijn voor een Volendammer in hart en nieren.

Molenaar vormt in het oppervlakkige metier van het profvoetbal een positieve uitzondering. Hij is een van de weinige voetballers die zijn voetballoopbaan combineerde met een studie. Toen hij eenmaal mr. voor zijn naam mocht zetten, deed de spelersvakbond VVCS al snel een beroep op hem. Molenaar is nu bestuurslid van deze belangenvereniging en de CSR, de centrale spelersraad. Daarnaast verleent hij aan leden van de VVCS juridische bijstand op het gebied van tuchtrechtspraak. Dit alles pro deo weliswaar, zijn werk bij het advocatenkantoor Abma in Volendam bezorgt hem wel een bron van inkomsten.

Op zijn voetbalcarriere kijkt Molenaar met gemengde gevoelens terug. 'Ik heb misschien vijftig procent van mijn mogelijkheden benut', zegt hij vol zelfkritiek. 'Ik ben niet bezeten genoeg geweest van het spelletje. Als ik mezelf en mijn vriend Pier Tol (ex-AZ '67, red.) vergelijk met de gebroeders Muhren, dan denk ik dat wij meer in huis hadden. Beiden zouden we nu vijftig interlands achter onze naam moeten hebben. Maar we konden qua instelling niet tippen aan Arnold en met name Gerrit. Zij waren echt de hele dag met hun vak bezig.'

Keje Molenaar wijt zijn deels 'mislukte' voetballoopbaan ook aan de omstandigheden. 'Mijn generatie was kwaliteitsarm. Noem het de post-Argentijnse-periode, dus na het WK van '78. Ik heb ook niet vaak met goede trainers gewerkt. In mijn Ajax-tijd speelde ik anderhalf jaar samen met Johan Cruijff. Toen heb ik meer geleerd dan in zeven jaar van allerlei trainers.'

Bij Ajax werkte Molenaar met Aad de Mos, bij Volendam stond hij op het trainingsveld met Leo Beenhakker, bij Feyenoord kreeg hij te maken met Rob Jacobs en Hans Kraay. Toch is hij het meest enthousiast over Dick Advocaat (SVV). 'Die is oprecht en kan het goed overbrengen. Dick maakt geen onderscheid tussen een vedette en een beginner. Hij houdt alles verschikkelijk goed in de gaten. Beenhakker diende twee heren, de KNVB en Volendam. Daarom liep het fout. De Mos maakte ik bij Ajax te vroeg mee. Hij kwam net van de jeugd. Hij had de arrogantie van Ernst Happel, maar kon dat niet waarmaken. De Mos eiste van mij een overdreven professionele instelling. Keje, je bent geen killer, zei hij altijd. Je moest bij hem een over-mijn-lijk-mentaliteit hebben en als een blind paard het veld opgaan. De Mos is nu rustiger geworden. Hij heeft bij Mechelen bewezen een grote te zijn.'

Te vroeg

Het conflict met De Mos was cruciaal in de carriere van Keje Molenaar. Hij had niet het geduld op de bank zijn kans af te wachten en ging voor een jaar terug naar Volendam. 'Ik was 24, 25. Ik vond het nog te vroeg voor een reserverol. Maar ik had inderdaad moeten wachten. Twee maanden na mijn vertrek stond De Mos bij Ajax op de keien. En toen kwam Cruijff. Hij kocht Danny Blind voor de rechtsbackplaats. Ik had onmiskenbaar meer kwaliteiten.' Bij Feyenoord werd Molenaar het slachtoffer van de bemoeizucht van directeur Hans Kraay. 'Hij bepaalde de opstelling, niet Rob Jacobs. Dat werd mij noodlottig. Ik moest wijken voor Metgod, want die was door Kraay immers net voor veel geld binnengehaald.'

In 1987 pakte Keje Molenaar zijn rechtenstudie weer op waarmee hij in '81 was begonnen. 'Jan Guyt, de voormalige voorzitter van Volendam en zelf ook een jurist, bracht mij op het idee om in te schrijven voor de universiteit. Ik had immers een Atheneumdiploma op zak. Aanvankelijk heb ik nog even getwijfeld aan de richting; rechten of economie. Ik haalde steeds vrij gemakkelijk de tentamens. Dat stimuleerde om door te gaan. Er zijn inderdaad weinig voetballers die ook studeren. Op dit moment vraag ik me af of we niet eens met de full-profs rond de tafel moeten gaan zitten om te kijken of ze ook niet iets erbij kunnen doen. Dat hoeft niet zozeer een studie te zijn, want we kunnen niet allemaal atoomsplitser worden. Maar een bepaalde cursus of stage-lopen bij een manager zou al heel wat zijn. En dan heb ik het natuurlijk niet over de miljonairs onder de voetballers.'

Tol

De strengere regels in het betaalde voetbal bezorgden Molenaar de afgelopen maanden handenvol werk. Het ligt niet alleen aan de nieuwe richtlijnen voor scheidsrechters, de verhoudingen op het veld zijn ook ruwer geworden, vindt hij. 'Ik zie het voetbalwereldje toch als een afspiegeling van de maatschappij, die qua beschaving zijn hoogtepunt heeft gehad. We moeten nu de tol betalen voor de tolerantie van de afgelopen jaren. In de maatschappij groeit de criminaliteit. In het voetbal zie je ook een verharding optreden. Zoals arbiter Overkleeft zondag bij RBC-BVV Den Bosch werd aangevallen, dat zou vroeger toch niet zijn gebeurd. De spelers gaan steeds vaker over de rooie, ze nemen dan het recht in eigen handen.'

Niettemin verdedigde Keje Molenaar twee keer een voetballer in hoger beroep die door de tuchtcommissie was geschorst wegens een rode kaart. De Volendammer boekte daarmee zijn eerste succesjes op het gebied van de tuchtrechtspraak. In de zaak-Stan Valckx, die vier wedstrijden schorsing kreeg na een overtreding in het Amsterdam-toernooi, werd de straf teruggebracht naar twee duels. En Marcel Peters van Volendam zag zijn schorsing van drie wedstrijden tot een gereduceerd dank zij het pleidooi van Molenaar. 'Ik heb daarbij steeds gebruik gemaakt van videobeelden. Bij Valckx vroeg ik ook de beelden op die achter het doel waren opgenomen. Tevens heeft een vriend van mij tekeningen gemaakt van de overtreding en ten slotte heb ik het voor de commissie van beroep zelf nog eens voorgedaan hoe het allemaal echt in zijn werk ging.'

Hoewel vakbondsbaas Karel Jansen aanvankelijk een andere mening was toegedaan is Molenaar een voorstander van het gebruik van videobeelden als hulpmiddel bij het berechten van spelers. 'Het kan nadelig werken, zoals bij de elleboogstoot van Jan Wouters, maar ook dienen als ontlastend materiaal. Dat is door mij nu twee keer aangetoond. Maar Vitesse heeft toch ook het hele land afgezocht voor beelden in de zaak-Van der Gouw? Ik heb Karel Jansen weten te overtuigen van het nut van tv- of video-opnames. Ik zou zelfs willen pleiten voor een waarborg binnen het tuchtreglement, die ervoor zorg draagt dat er altijd opnamen zijn van betaald voetbalwedstrijden. Er is altijd wel een plaatselijke omroep die videobeelden kan maken. En anders moet de club het zelf doen. Zo voorkom je de willekeur dat een Ajacied wel bestraft kan worden naar aanleiding van tv-beelden en een speler van Heracles niet.'

Waarschuwing

Minder te spreken is Molenaar over de strengere richtlijnen die de scheidsrechters hanteren bij het geven van rode kaarten. Het leidde in Nederland tot een stortvloed van langdurige schorsingen. 'De nieuwe voorschriften hadden eerst de algemene vergadering moeten passeren. Dat is nooit gebeurd. Overtredingen die nu bestraft worden met een rode kaart, zouden volgens de oude richtlijnen niet meer dan een waarschuwing opleveren. De VVCS zal er maandag (als de clubs bijeenkomen voor de najaarsvergadering, red.) op wijzen dat er eerst een reglementswijziging nodig is om de nieuwe voorschriften te kunnen uitvoeren. In Duitsland en Engeland is dit aspect nooit aan de orde geweest omdat de richtlijnen van de FIFA daar maar een paar weken daadwerkelijk werden nageleefd.'

Molenaar constateert dat de uitvoering die de Nederlandse arbiters aan de strengere regels geven gepaard gaat met enorm veel interpretatieverschillen. 'Wanneer heeft een doorgebroken speler nu wel een duidelijk doelkans of niet? De scheidsrechters kunnen met deze richtlijnen niet werken. Het wordt hen er in ieder geval niet gemakkelijker op gemaakt. En aangezien het niveau in Nederland toch al niet al te hoog is, ontstaan er dan problemen.'

Molenaar ziet voor zichzelf een toekomst in de sportwereld als jurist. Met arbeidsbemiddeling laat hij zich voorlopig niet in. De ex-verdediger heeft anders wel een duidelijke mening over dit duistere metier. 'Er komt een nieuwe wet op het gebied van arbeidsbemiddeling. Volgend jaar gaat de overheid licenties afgeven aan instanties of mensen die zich hiermee willen bezighouden. Ik denk dat dat de concurrentie en dus de kwaliteit alleen maar ten goede komt. Het is bijvoorbeeld goed dat de Stichting Arbeidszaken haar monopoliepositie verliest. Bob Maaskant en Ton van Dalen hebben destijds te veel vrijheid gehad van de toenmalige directeur Jan Hagen. Uit hun activiteiten blijkt dat ze graag een speler naar het buitenland brengen. Terwijl de Stichting juist in het leven is geroepen om te waken over de kwaliteit van het Nederlandse voetbal.'