Mobiel-Neutraal mikt op groter marktaandeel en meer klanten van buiten EG; Grensexpediteur groeit ondanks '1992'

MEER, 23 nov. - 'Het moet raar gaan als een klant de Nederlandse grens passeert op een punt waar we niet zitten', zegt algemeen directeur Henk Haane van het douane-expeditiebedrijf Mobiel-Neutraal in zijn vestiging te Meer, net over de grens in Belgie. 'Ons netwerk in Nederland is klaar.'

Het is een opmerkelijk geluid uit een branche die aanhikt tegen 31 december 1992. Want op dat moment moeten de Europese binnengrenzen vervallen en dat zal voor de bedrijven die zich bezighouden met grensformaliteiten een aanzienlijke teruggang betekenen van hun activiteiten.

De negatieve verwachtingen komen nu al tot uiting in de onrust onder werknemers. 'Er is een geweldig personeelsverloop aan de grens', zegt Haane. 'Veel mensen trekken weg uit de branche. Als je vroeger een personeelsadvertentie plaatste, kreeg je een stapel van tachtig, negentig brieven. Nu mag je blij zijn met vijf reacties.'

Het heeft Mobiel-Neutraal niet belet het aantal medewerkers dit jaar uit te breiden van 45 tot honderd en een kantoor te openen op Schiphol. Ook begon het bedrijf een adviesbureau op het gebied van douanezaken.

Moeilijker te duiden in relatie tot 1 januari 1993 is de overneming door Mobiel, eind vorig jaar, van zeven grenskantoren in Nederland van de Britse expediteur LEP. Directeur Haane noemt als duidelijkste beweegredenen: verdubbeling van het marktaandeel en vergroting van de klantenkring buiten de EG.

'Klanten van buiten de EG moeten ook in de toekomst invoerrechten betalen', zegt hij. 'Nederlandse grensposten zullen worden aangewezen waar inklaringskantoren open blijven ten behoeve van zendingen uit die landen. Op dit moment hebben we aan de oostgrenzen van Nederland al veel werk aan goederen uit Tsjechoslowakije, Hongarije, Bulgarije, Joegoslavie en Polen.'

In 1976 begon vader Haane voor zichzelf in Wuustwezel, de grenspost tussen Breda en Antwerpen voordat de E19 werd aangelegd. Nostalgisch pakt zoon Henk (31) het foto-album van de plank. Het eerste bedrijfspand was een grenswisselkantoortje van vier bij vier meter. Het startkapitaal bedroeg 5000 gulden, de eerste typemachine werd op afbetaling gekocht. Hij en zijn moeder waren de eerste personeelsleden. 'Het eerste jaar was de omzet 25.000 gulden, nu ruim vijftig miljoen.' Vader Haane mocht die progressie niet optimaal beleven, hij stierf in 1986, zestig jaar oud.

Het bedrijf was inmiddels verplaatst naar Meer-Hazeldonk, de grenspost op de E19, met een kantoor aan de Nederlandse en Belgische zijde. Er werd ook een overslagloods gebouwd, met kantoren ernaast voor verhuur aan expediteurs. Een computersysteem werd geinstalleerd dat een rechtstreekse verbinding kreeg met de douane.

Het eerste initiatief dat duidelijk was gericht op de buitengrenzen van de EG was de opening van een kantoor in de Rotterdamse haven, in 1988. 'Er werken nu negen mensen en die hebben het razend druk', zegt Henk Haane. 'Verder zit er in Rotterdam geen enkele grensexpediteur, dat snap ik niet.'

Begin volgend jaar opent Mobiel-Neutraal ook een kantoor in de eveneens prominente havenstad Antwerpen. Dat brengt het aantal vestigingen van het bedrijf op twaalf. 'Als er in 1993 werk verdwijnt, willen we met al ons personeel toch verder kunnen', zegt Haane. 'Daarom streven we voortdurend naar uitbreiding van het dienstenpakket voor onze hele klantenkring: importeurs, exporteurs, vervoerders en expediteurs.'

Inmiddels is op- en overslag ook mogelijk bij de vestigingen van Mobiel-Neutraal in Venlo en Bergh/'s Heerenberg, Daardoor zegt Haane nu te kunnen optreden als expediteur voor heel Nederland. Als extra service aan zijn klanten noemt Haane de permanente openstelling van zijn vestiging op Schiphol. Vrachtwagens die op zondag niet terechtkunnen aan de grens, kunnen dat kantoor op zondag al de papierwinkel in orde laten maken, 'zodat de chauffeurs als de grensposten opengaan snel klaar zijn.'

De documenten voor doorvoer stempelt het bedrijf tegenwoordig zelf. 'Daar komt geen ambtenaar meer aan te pas. Ik heb er meer personeel voor moeten aannemen.'

De naam Neutraal, die werd gekoppeld aan Mobiel na overneming van de grenskantoren van LEP, onderstreept de positie van het bedrijf. Bijna alle douane-expediteurs zijn onderdeel van een transport- of expeditieconcern. Bedrijven die uitsluitend optreden als expediteur of transporteur, dus de grensformaliteiten overlaten aan derden, hebben uit concurrentie-overwegingen moeite met die combinatie. 'In een aantal gevallen is de vervoerder er niet happy mee als hij zijn documenten inlevert bij een concurrent die douane-expeditie erbij doet', zegt Haane. 'Dan komen ze dus terecht bij ons.'

De onpartijdige positie die Mobiel-Neutraal inneemt, is een van de wapens waarover het bedrijf beschikt op weg naar een Europa zonder grenzen. 'Overigens staat voor mij nog niet vast dat de binnengrenzen inderdaad worden opengesteld op 1 januari 1993', zegt Henk Haane. 'Er gaan geruchten over uitstel tot 1 januari 1996. Iedere maand dat de huidige situatie langer bestaat, is meegenomen. Want een deel van het werk verdwijnt, dat is een gegeven.'