Goed idee

Haar sterkste uitspraak deed zij in 1980, toen zij net aan de macht was: 'Niemand zou zich de Barmhartige Samaritaan herinneren als hij slechts goede bedoelingen had gehad. Maar hij had ook geld.' De hele filosofie van het 'thatcherisme' zit daarin: meedogenloos en demagogisch, provocatief en pragmatisch, maar tegelijkertijd ook geestig en vooral recht door zee.

De hele avond heb ik naar het debat in het Lagerhuis gekeken, dat zowel door de BBC als door CNN rechtstreeks werd uitgezonden en later in samenvattingen nog eens werd herhaald. Volgens de biografe Selina Hastings heeft Margaret Thatcher haar succes vooral te danken aan een erotisich fluidum, dat zij altijd als een soort parfum om zich heen draagt. Als dat waar is, dan heeft een 65-jarige vrouw gisteravond het debat gemaakt tot een grote orgie van genot.

Temidden van al die mannen in krijtstreep-pakken, was zij ronduit schitterend. Neil Kinnock was ook goed, maar net te vaak verloor zijn onderkoeld leedvermaak het van zijn retoriek. Het hoogtepunt kwam toen Thatcher werd geinterrumpeerd tijdens haar uiteenzetting over een overkoepelende Europese Bank. Thatcher is steeds tegen zo'n bank geweest, zoals ze zich ook heeft verzet tegen een gemeenschappelijke Europese munt.

'Maak haar de baas van die bank!', riep een van de Lagerhuis-leden. Even een pijnlijk moment van stilte, onmiddellijk verstoord door een diep bulderend gelach, zoals alleen een verzameling van goed gevulde mannenbuiken dat kan voortbrengen. Margaret pauzeerde. Een uitdrukking van superieure hoon gleed over haar gezicht. Nog een keer keek zij in het rond.

'What a good idea?!', zei ze.

Zuig uw wangen vol met lucht en laat dan het woordje 'what' ontsnappen. Zeg dan woord voor woord in uw beste Engels, terwijl u een vraagteken en een uitroepteken met elkaar vermengt: 'a good idea?!'. Onmiddellijk wist ik waar dit zinnetje vandaan kwam. Het is van Oliver Hardy, die reageert op een buitengewoon dom voorstel van Stan Laurel. Hier spreekt letterlijk de dikke: 'What a good idea?!'. En hij zwaait met zijn vuist, terwijl hij tegelijkertijd met zijn voet op de grond stampt.

Als je zo'n debat in het Lagerhuis volgt, besef je ook wat een pover figuur onze Tweede Kamer slaat. De Lagerhuis-leden spreken uit het hoofd en zo zij een tekst gebruiken, dan lijkt het toch of zij het geschrevene al van buiten kennen. Het Lagerhuis wekt de indruk helemaal te zijn ingericht op het debat.

Een gang in het midden scheidt de regering en de regeringspartij van de oppositie. Er zijn alleen maar banken en geen tafels, waarachter de leden zich kunnen verschuilen. De leden zwaaien met zakdoeken en papieren. Geleid door een arbiter met een pruik laten zij als knorrende beesten hun instemming en afkeuring blijken. Je zou bijna weer in politiek geinteresseerd raken.

Jammer dat het in Nederland anders toegaat. Een hakkelende parlementarier staat voor een halflege Kamer van een papiertje zijn toespraak voor te lezen. Je kijkt ernaar en je beklaagt de parlementaire verslaggever die daar nog een stukje van moet maken. In het begrotingsdebat bracht Bolkestein er niet veel van terecht. Hij was meer iemand met 'esprit d'escalier', zo verontschuldigde hij zich later. Je begrijpt niet waarom iemand, die zo weinig ad rem is dat hij alleen maar op de trap bij hem thuis kan debatteren, toch een ambitie heeft om als fractieleider op te treden.

Of neem Marianne Sint; afgelopen week nam zij afstand van het gespierde taalgebruik dat kennelijk wel eens binnen de PvdA wordt gebezigd. Zelf wees zij de weg. Ze zei: 'Er moet weer een wisselwerking komen tussen het openbaar bestuur en initiatieven van mensen zelf om verbetering in hun situatie te brengen. In plaats van de allesoverheersende top-down benadering, die ieder initiatief smoort in een wirwar van gefragmenteerde regelgeving, moet principieel gekozen worden voor een bottom-up benadering.'

Wisselwerking, top-down benadering, principieel, gefragmenteerd - holle woorden. Zou ze weten dat bottom-up een bepaalde pose is, waaraan de naaktmodellen in de Playboy zich moeten onderwerpen?

Je vraagt je af waar ze die humbug vandaan heeft gehaald. Ik geloof niet dat ze dat zelf heeft bedacht. Ze moet het ergens gelezen en verkeerd onthouden hebben.