Bij reorganisatie regering; Ryzjkov zegt bereid te zijn af te treden

MOSKOU, 23 nov. - Sovjet-premier Nikolaj Ryzjkov treedt af als het parlement het 'achtpuntenprogramma' van president Gorbatsjov aanneemt. Ryzjkov kondigde dat vanochtend aan. De Opperste Sovjet kon Gorbatsjovs plan vanochtend echter nog niet aanvaarden.

Kernpunt van Gorbatsjovs programma is de reorganisatie van de uitvoerende macht: de regering moet plaatsmaken voor een 'kabinet' van politici en specialisten die 'het vertrouwen van de bevolking hebben', zo zei Gorbatsjov vorige week. Het Sovjet-parlement steunde die visie toen in principe. Vanochtend wees het het plan echter aanvankelijk (met 205 tegen 153 stemmen bij 49 onthoudingen) als 'te vaag' van de hand. Op voorstel van voorzitter Loekjanov werd daarop een nieuwe resolutie in stemming gebracht; dit voorstel, dat een debat over de afzonderlijke hoofdstukken van het plan behelst, werd vervolgens met 272 tegen 88 stemmen (bij 40 onthoudingen) aanvaard. Tevens sprak het parlement zich in principe uit voor de hoofdlijnen van het plan.

Ryzjkov zei vanochtend tegen het persbureau Interfax dat aanvaarding van Gorbatsjovs plan 'automatisch' zijn aftreden inhoudt. Of hij dan ook met Gorbatsjov breekt is onduidelijk. Ryzjkov wilde niet ingaan op de vraag of hij een andere politieke baan aangeboden heeft gekregen; zijn naam wordt, met onder anderen die van minister Sjevardnadze, genoemd voor het nog in te stellen vice-presidentschap van de Sovjet-Unie. 'Ik heb nog niet nagedacht over de toekomst van mijn politieke leven', aldus Ryzjkov.

Het is niet de eerste keer dat Ryzjkov dreigt met aftreden. Toen in de Opperste Sovjet het debat over het hervormingsprogramma nog volop woedde, zei hij ontslag te zullen nemen als het radikale 500-dagenplan van Gorbatsjovs adviseur Sjatalin zou worden aangenomen. De 'synthese' die Gorbatsjov tussen zijn centralistische aanpak en de gedecentraliseerde benadering van de Sjatalin-groep wist te vinden, deed hem van gedachten veranderen.

Er wordt al maanden aangedrongen op Ryzjkovs aftreden. Zijn vertrek is ook een van de belangrijkste eisen van de Russische leider Jeltsin, die een coalitie met Gorbatsjov alleen mogelijk acht als Ryzjkov verdwijnt.

De Opperste Sovjet drong er vanochtend bij Gorbatsjov op aan zo snel mogelijk voorlopige akkoorden met de vijftien Unierepublieken te tekenen om een desintegratie van de Sovjet-Unie te voorkomen.