Winstval bij Japanse banken: bijna 40 pct

ROTTERDAM, 22 nov. De winsten van de Japanse banken zijn in de zes maanden tot oktober sterk gedaald.

De halfjaarwinsten voor belastingen zijn bij de vijftien grote Japanse banken gemiddeld met 39 procent gekelderd. Dat is de eerste daling in (tussentijdse) winstcijfers in de afgelopen tien jaar. De halfjaarwinst na belasting slonk gemiddeld 27 procent.

De grootste acht banken in de wereld zijn alle Japans. Eind 1989 verzorgde het Japanse bankwezen tweevijfde van het internationale kapitaalverkeer. Japan is de grootste internationale geldbron.

Belangrijke oorzaak van de winstval is het geleidelijk afschaffen van de vaste lage spaarrente die de banken vroeger de kans bood uiterst goedkoop geld binnen te halen. Nu moeten de Japanse banken over twee derde van de spaargelden het normale rentetarief betalen dat in ruim een jaar is verdubbeld tot acht procent.

De halfjaarwinst voor belastingen van Dai-ichi Kangyo, de grootste bank in de wereld, zakte 44 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, een daling van 63 miljard yen (ruim 800 miljoen gulden) tot 81 miljard yen (1,05 miljard gulden). De halfjaarwinst na belastingen zakte omgerekend 350 miljoen gulden (33 procent).

Eind september stonden de aandelenkoersen in Tokio bijna op de helft van het niveau begin dit jaar. Dat heeft het eigen vermogen van de Japanse banken sterk aangetast omdat deze, veel meer dan Amerikaanse en Europese banken, veel aandelen bezitten. Volgens internationale regels van de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) moeten alle internationale banken volgend jaar 7,25 dollar aan eigen vermogen hebben tegen elke honderd dollar aan uitstaande risicodragende leningen.

Mitsui Taiyo Kobe bank, de op een na grootste in de wereld, voldeed eind september net niet aan die eis, de andere vijf grootste banken wel. In de praktijk kijken analisten al naar het dekkingsvereiste van acht procent dat in 1993 van kracht wordt. Volgens Wim Kool van het Japanse effectenhuis Nomura voldoen slechts drie van de vijftien grootste Japanse banken aan die eis: Fuji Bank, Kyowa Bank en Daiwa Bank.

De Japanse banken proberen de dekking onder meer te verbeteren door terughoudender te zijn met nieuwe leningen. De afgelopen jaren groeide de kredietverlening jaarlijks met twintig procent, maar het laatste kwartaal was de groei op jaarbasis nog maar 2,3 procent.