Topoverleg VS en Syrie treft Israel pijnlijk

TEL AVIV, 22 nov. Israel is pijnlijk getroffen door de bekendmaking van de ontmoeting tussen president George Bush en de Syrische president Hafez al-Assad, die voor Jeruzalem als een volslagen verrassing is gekomen.

Jeruzalem was al weinig gelukkig met de bliksembezoeken aan Saoedi-Arabie en Egypte van de Amerikaanse president, die Israel niet aandoet.

Dat Bush Israel overslaat werd hier wel begrepen tegen de achtergrond van de noodzaak de Amerikaans-Arabische alliantie tegen Irak niet in gevaar te brengen. Met bittere herinneringen aan de recente anti-Israelische Amerikaanse opstelling in de Veiligheidsraad, om dezelfde reden, vinden politieke bronnen in Jeruzalem dat president Bush nu te ver is gegaan. Officieel houden Israelische woordvoerders hun lippen stijf op elkaar, maar hun woede komt vandaag in de media, die uitvoerig op het nieuws ingaan, duidelijk tot uitdrukking.

'We zijn verrast dat Bush bereid is iemand te ontmoeten die de mensenrechten vertrapt, bekend staat als een praktiserend terrorist en een van de ergste vijanden van de VS is', haalt vanmorgen de Jerusalem Post politieke bronnen in Jeruzalem aan. Deze bronnen herinneren eraan dat Syrie nog steeds op de Amerikaanse lijst staat van landen die terrorisme steunen en dat het verantwoordelijk wordt geacht voor de bomontploffing in het PanAm vliegtuig in december 1988 boven het Schotse Lockerbie.

Jeruzalem maakt zich grote zorgen dat de nieuwe, sterk geprononceerde Amerikaanse strategische orientatie op Egypte en Syrie na de beeindiging van de crisis in de Golf zal doorwerken in de Amerikaanse benadering van het Israelisch-Arabische geschil. In een nieuwe wereldorde na de Koude oorlog neemt het strategisch belang van Israel voor de VS af en wordt de joodse staat kwetsbaarder indien hij volhardt in het afwijzen van Amerikaanse initiatieven voor een oplossing van de Palestijnse kwestie.

Als gevolg daarvan zijn de persoonlijke betrekkingen tussen president Bush en de Israelische premier Yitzhak Shamir dermate afgekoeld dat het nog de vraag is of de Amerikaanse president de Israelische premier tijdens diens bezoek aan de VS in december te ontvangen. Vanuit Washington berichten Israelische correspondenten regelmatig dat de Amerikaanse president zijn vertrouwen in Shamir heeft verloren en dat ook tijdens ontmoetingen met Amerikaanse joodse leiders tot uitdrukking brengt.

Het is echter aannemelijk dat Bush Shamir nu wel in het Witte Huis zal ontvangen als tegenwicht voor zijn belangrijke ontmoeting met de Syrische leider.

    • Salomon Bouman